Gaziantep’te Bakırsiz Kilim Tutkusu: Ali Sulu’nun Yüzyıllık Dokularla Yolculuğu

Gaziantep’te yaşayan Ali Sulu, bakır kalaylama karşılığı topladığı eski kilim ve halılarıyla adeta bir koleksiyon kurdu. Zamanla bu merakı satışa dönüştüren Sulu, içimdeki bir aşkın tutkuya dönüştüğünü söyledi: “İlk zamanlar merak gibi başladı; şimdi ise tutku oldu.”

Yaklaşık 20 yıl önce bakır kalaycılığıyla geçimini sağlamaya başlayan Sulu, köylü kadınlardan edinilen kilim ve halıları karşılığında almaya başladı. Zaman içinde bu obje ve kumaşlar ona gezgin bir arşiv niteliği kazandırdı; artık bakır kalaylamayı bırakıp halı-kilim işiyle uğraşıyor. Köylerden topladığı bu ürünlerin ortalama 100 yaşında olduğuna dikkat çekti.

FABRİKASYON DEĞİL sözleriyle başladığı anlatımında Sulu, işi bilenlerin sayısının az olduğuna vurgu yaptı. “40 yıldır bu işin içindeyim; çok severdim ve evime sürekli kilimler getirirdim. Gaziantep’te 20 yıldır yaşıyorum ve bu işi yapıyorum. Köylere gidip bakır kalayı karşılığında kilimleri toplardım; bunlar genelde köy dikişli ürünler. İçerisindeki ipler terşide elde örülmüş, fabrika ipiyle yapılmış hiçbir kilim yoktur. İmalat ya da fabrikadan gelme kilimler elde dokumadır; eski boyası ve tınısı yoktur.”

Köken ve Değer: Kilimler çoğunlukla Pazarcık ve Narlı bölgelerine aittir; Hakkari’den ve Çanakkale’den gelen örnekler de bulunur. Sulu, “emekle dokunan kilimlerin özelliği bu” diyor ve dükkanında rastgele ürün bulundurmadığını, önce kendisinin sevdiği ve bir emek taşıyan kilimlere yer verdiğini belirtiyor. Elinde bulunan antika kilimlerin ortalama 100 yaşında olduğuna dikkat çekiyor.

MESLEĞİM ZAMANLA BENDE TUTKUYA DÖNÜŞTÜ

Geçmişten günümüze taşıdığı derin ilgi, Sulu’nun edebiyat ve sanata uzanan bir yolculuğa dönüşmesini sağladı. “Talepler doğrultusunda antika kilimlerimizi şehir dışına, hatta yurtdışına gönderiyoruz. Bu meslek beni tedavi ediyor; duvardaki kilimler birer tablo gibi. Onlara bakınca rahatlıyorum.” Kilim desenlerinin anlamlarını da yıllar içinde öğrenen Sulu, bölgede artık bu işi yapan yalnızca iki kişiden biri olduğunu söylüyor. Gençlerin bu alanda faaliyet göstermekten çok uzak olduğunu belirtiyor. Yörenin ‘Karagöz kilimi’ olarak adlandırılan bir motifin, dişilik ve doğurganlığı simgelediğini anlatıyor; “kızın eli belinde durumu, evliliğe hazırlığı simgeliyor.”

Yıllardır bu işin içinde olan Sulu, artık kilimlerin motiflerini yöresel olarak çözümleyebiliyor. “İlk zamanlar bir merak olarak başlayan bu yolculuk, bugün içimde bir aşka, bir tutkuya dönüştü” diyor. Gaziantep’te bu alanda faaliyet gösteren iki kişiden biri olarak, geçmişin izlerini bugünle buluşturuyor.