Türkiye’de Sağlık Harcamaları ve Muayene Yoğunluğu: Sistemsel Sorunlar ve Reforme İhtiyacı

Hekimsen Genel Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban, Türkiye’de yıllık muayene sayılarının şaşırtıcı boyutlara ulaştığını belirtti. Doktor, muayene, MR ve tomografi gibi tetkiklerin artan talebinin sağlık sisteminde yapısal sorunları işaret ettiğini söyledi. Bir vatandaş yılda yaklaşık 20 kez bir sağlık kuruluşuna başvuruyor ifadesiyle, bu yoğunluğun hangi süreçlerden beslendiğini sorguladı.

Görülen başvuruların çoğunun, gerçek ihtiyaç sahiplarından ayrışmasını zorlaştırdığını söyleyen Kurban, performans odaklı ödeme modelleri ve ilaç kullanımının artmasıyla birlikte hastanelere yönlendirilen kişi sayısının da arttığını belirtti. Böylece gereksiz muayene ve tedavi taleplerinin bütçeye yük bindirdiğini ve hekimlik uygulamasını zayıflattığını dile getirdi.

Türkiye’de yıllık muayene sayısının 1,5 milyarı aştığını söyleyen Kurban, bazı vatandaşların yılda 30-40 kez hastaneye başvurduğunu kaydetti. Dünya genelinde bu seviyelerin nadiren görüldüğünü belirten konuşmacı, “aynı zamanda hangi hastanın gerçekten acil olduğunu ayırmak da zorlaşıyor” diye ekledi. Artan hasta akışı, hataların da artmasına zemin hazırlıyor; bunun ardında ek ödeme sistemi ve teşvik edici ödemelerin rol oynadığını belirtti.

İlaç kullanımında yaygınlaşma ve bağımlılık riski konusu da toplantının öne çıkan başlıklarındandı. Sadece kırmızı reçeteli ilaçlar değil, ağrı kesiciler, mide ilaçları ve antidepresanlar da sık kullanımda olanlar arasındadır. Eskiden grip olduğumuzda dinlenmeyi tercih ederken, şimdi sürekli ilaç kullanımı gündemdedir. Birçok kişinin doğal yöntemlere başvuru yerine, ilaçlara yöneldiği eleştirisini yaptı.

Bir yılda 17 milyon tomografi ve 15 milyon MR çekildiğini ifade eden Kurban, bu sayıların sağlık harcamaları üzerinde ciddi baskı yarattığını söyledi. Toplumun yaklaşık yarısına bir yılda MR ya da tomografi uygulanmış olması, “rant odaklı çıkar ilişkilerinin sistemde etkili olduğunu” düşündürmektedir.

GETAT düzenlemesi ve aile hekimliği konusuna değinen Kurban, kanunun çıkmasına rağmen yönetmeliklerin halen hazırlık aşamasında olduğunu dile getirdi. “Güzel bir GETAT kanunu çıktı ama uygulama yok. Yönetmelik olmadan bu işler yürümüyor.” dedi. Ayrıca hekimlik yasa tasarısında muayene sayılarının azaltılmasına yönelik düzenlemeler yer aldığını belirtti ve “Bu kadar muayene, hekimlik yasa tasarımızda durdurulacak. Hasta muayene sayısı azaltılacak” ifadesini paylaştı.

Acil servislerdeki ücretlendirme uygulamaları konusunda da dikkat çeken Kurban, “Yeşil ve sarı triyaj uygulamaları mevcut ve hasta ilaç alırken katılım payı ödüyor. Bunlarla ilgili bazı düzenlemeler yapılıyor ancak kesin çözümler yeterli değil.” diye konuştu.

İlaç gereksiz kullanımının zararları konusunda uyarılar yapan Kurban, “Suyun bile fazlası zarardır; prospektüslerdeki yan etkileri unutmayalım. 10 binde, 20 binde bir dahi olsa ilaç yan etkileri görülebilir.” diyerek, vatandaşları ilaçları bilinçli kullanmaya çağırdı. Ayrıca baş ağrısı ilacı kullanımının baş ağrısını artırabileceğini ifade ederek, bilimsel verilerin bu yönde olduğunu belirtti.

Ülke genelinde israfın azaltılması gerektiğini vurgulayan Kurban, gereksiz tetkikler ve muayeneler için daha az bütçe ile daha çok hizmet hedeflediğini söyledi. “İnanıyorum ki ülkede bu kadar hasta değiliz; uygun adımlar atılırsa sağlık sistemimiz daha verimli çalışabilir.”

Hekimlik pratiğinin tetkik odaklı olmasıyla ilgili eleştiriler de konuşuldu. Kurban, bir doktorun bu kadar kısa sürede bu kadar çok hastayı muayene edemeyeceğini, gözlem, palpasyon, perküsyon gibi temel muayene becerilerinin önemini vurguladı. Hekim tecrübesi ve empati ile hastayı anlamanın, teknolojik tetkiklerden önde geldiğini ifade etti.

Bu açıklamalar, İhlas Haber Ajansı kaynaklı olarak Ensonhaber tarafından paylaşıldı.