Gıda Bozulmasını Renk Sensörüyle Takip Edilen Akıllı Beslenme Torbası Projesi Türk Patent’ten Tescilli

Gıdaların bozulma durumunu evde bakım altında kullanılan beslenme torbası üzerinden hızlıca gözlemlemek amacıyla geliştirilen bir sistem, renk değişimini temel alan bir sensör ve mikroçip entegrasyonu ile hayata geçirildi. Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nde mikrobiyoloji alanında doktora yapan Prof. Dr. Gonca Alak tarafından yürütülen bu çalışma, kısa süre önce Türk Patent ve Marka Kurumunca tescillenerek fikir mülkiyeti kapsamında bir buluş olarak kayda alındı.

Alak, yaklaşık üç yıl önce nütrisyon hemşiresi olan kardeşiyle yaptığı sohbetler sonucunda evde bakım sürecinde özellikle ağızdan beslenemeyen hastalara yönelik bir çözüm geliştirme fikrini benimsedi. Laboratuvar ortamında yaklaşık bir yıl boyunca torbaya konulan gıdalarda oluşabilecek bakterileri inceleyen ekip, beslenme solüsyonundaki bozulmayı belirlemek için entegre mikroçip ve sensörler ile ambalajdaki renk değişimini izlemeyi hedefledi. Renk değişiminin, gıdanın tüketilebilir olup olmadığını hızlı biçimde belirleyen görsel bir uyarı olarak kullanılabileceği öngörüldü.

Çalışmanın özeti olarak, mikroçipin bozulmaya yol açan bakteri metabolitleriyle reaksiyona girerek ambalaj içeriğinde renk değişimini tetiklediği ve bu değişimin tüketiciye net bir uyarı sunduğu belirtildi. Böylece, torbadaki besin karışımının tüketilme uygunluğu hakkında güvenilir ve anlık bilgi elde edilebilecek. Proje adı olarak “Mikroçip Entegreli Akıllı Beslenme Torbası” kullanıldı ve bu buluş, Türk Patent ve Marka Kurumunca fikri mülkiyet hakları kapsamında tescil edildi.

Alak, bu teknolojinin özellikle evde bakıma ihtiyaç duyan hastaların gözetimini kolaylaştıracağını ve hijyenin sağlanamadığı durumlarda oluşabilecek riskleri azaltacağını ifade etti. Torbaların içindeki besin solüsyonunun 12 saat gibi bir süre içinde hastaya sunulduğunu hatırlatan Alak, çevresel koşullar veya eğitimli bakım personelinin eksikliği nedeniyle oluşabilecek bozulmaları bu sistemin erken gösterebileceğini vurguladı.

Raf ömrüne dair bilgi akışı olarak tasarlanan sensör-küp entegre sistemi, gıdaların bozulmasıyla oluşan metabolitlerin etkisini algılayarak ambalaj içindeki renk değişimini tetikler ve bu sayede hekim, hasta yakını ya da bakım görevlisi için ürünün tüketilmeye uygun olup olmadığını açıkça gösterir. Böylece sağlık hizmetleriyle ilişki kuran profesyonellerin iş yükü hafiflerken, hastaların güvenli beslenmesi için net bir iletişim sağlanır.

Gelecek hedefleri arasında buluşun sanayiyle buluşturularak ticari boyuta taşınması yer almakta ve bu süreçte üniversitenin sağladığı fonlar etkin şekilde kullanılmaktadır.