RSV Enfeksiyonu ve Türkiye İçin Ekonomik Yük: Koruyucu Önlemler ve Yaşa Göre Riskler

Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Simten Malhan, özellikle yeni doğanlar ile 0-5 yaş arasındaki çocuklarda RSV’nin ciddi bir solunum yolu hastalığına yol açabildiğini vurguladı. RSV’nin tedaviyle kontrol altına alınabileceğini, tedavi edilmeyen vakaların ise ilerleyen yıllarda KOAH, astım veya alerjik hastalıklar gibi sorunlara zemin hazırlayabileceğini belirtti.

AA muhabirine yaptığı açıklamada, RSV’nin çoğu zaman soğuk algınlığı veya grip olarak algılanan belirtilerle karışabildiğini, ancak bağışıklığı zayıf olan bireyler ile yeni doğanlarda daha sık karşılaşıldığını ifade etti. Malhan, bazı bebeklerde hastalığın hafif geçebildiğini, bazı durumlarda ise yoğun bakım gerekliliği ve uzun tedavi süreçlerinin söz konusu olduğunu söyledi.

RSV’nin özellikle yeni doğanlar için yüksek risk oluşturduğunu dile getiren Malhan, “Virüs 0-5 yaş arasındaki tüm çocukları tehdit ederken, RSV’nin hırıltı ile başladığını ve solunum güçlüğü ile ateş gibi belirtiler gösterebileceğini” kaydetti. Ayrıca üst solunum yolu enfeksiyonlarına da yol açabildiğini belirterek, tedavi edilmezse ileride KOAH, astım veya alerjik hastalık risklerinin artabileceğini ifade etti.

Türkiye’de RSV’nin mevsimsel olarak artış gösterdiğini anlatan Malhan, özellikle kış mevsiminde yoğun bakım yatırımlarının arttığını söyledi. “0-2 yaş arasındaki çocukların yaklaşık %95’i bu virüsle karşı karşıya kalabilir; bağışıklığı düşük olanlarda ise mutlaka tedavi süreci başlatılmalıdır.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Malhan, Dünya Sağlık Örgütü’nün RSV için önerdiği koruyucu stratejilerin esas olarak hijyen önlemlerine dayandığını ifade etti. Kapalı alanlarda kalabalıktan kaçınılması, küçük bebekler ile yaşlıların korunması ve genel hijyen konularına vurgu yaptı.

Türkiye’de RSV Enfeksiyonunun Ekonomik Yükü başlıklı çalışmalarının 2024 verileriyle Türkiye’deki ilk kapsamlı değerlendirme olduğuna dikkat çeken Malhan, SGK perspektifinden bir yıllık maliyeti ortaya koyan bu çalışmanın 0-5 yaş aralığındaki yaklaşık 5 milyon 800 bin çocuğu kapsadığını belirtti. Yeni doğan sayısının TÜİK verilerine göre yaklaşık 1 milyon olduğunu söyleyen Malhan, vaka dağılımını şu şekilde açıkladı: yaklaşık 894 bin çocuk RSV ile karşılaşmış, 11 bini yoğun bakım gerekliliği, 102 bini yatarak tedavi, 790 bini ayaktan tedavi görmüş ve 952’si hayatını kaybetmiştir.

Çalışmanın toplam maliyeti 24 milyar TL olarak hesaplanırken, geri ödeme kurumunun bu yükten payı yaklaşık 6,9 milyar TL olarak öne çıkmaktadır. Malhan, bu maliyetin basit hijyen uygulamaları ve erken başvuru ile önemli ölçüde azaltılabileceğini vurguladı. “Maliyetler düştükçe sağlık sistemi üzerindeki baskı hafifleyecek ve kaynaklar diğer alanlara aktarılabilecektir,” dedi.

Kaynak: AA / Dilhan Türker Yıldız