Nipah Virüsü: Hindistan ve Komşu Bölgelerde Karantina Önlemleri ve Belirtiler

Batı Bengal’deki yetkililer, son dönemde yaşanan salgın riski nedeniyle Nipah virüsünün yayılmasını sınırlamaya çalışıyor. Bu ayın başında iki sağlık çalışanının hastaneye kaldırılmasıyla başlayan süreçte yaklaşık 110 kişi izole edildi; bunlar doğrulanmış vakalarla temas etmiş olanlar, ancak daha sonra yapılan testler olumsuz çıktı. Nipah, genellikle hayvanlardan insanlara bulaşabilen ve bazen ölümcül olabilen bir hastalık olarak biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise Nipah’ı, Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte küresel salgın potansiyeli nedeniyle öncelikli olarak araştırılması gereken hastalıklar arasında listeliyor.

Nipah virüsü sadece insanlar arasında geçiş yapmıyor; WHO’nun tanımına göre bu enfeksiyon, domuzlar ve meyve yarasaları gibi hayvanlardan insanlara geçen zoonotik bir hastalık olarak kabul edilir. Kontamine gıdalar veya enfekte bir kişiyle temas yoluyla da bulaşabildiğini belirtiyorlar. Asya’nın bazı bölgelerinde, özellikle Bangladeş ve Hindistan’da, bu virüsle ilgili salgınlar yıllık olarak görülüyor. Önceki enfeksiyonların çoğunun kaynağı, enfekte meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kirlenen meyve ve meyve ürünlerinin (örneğin çiğ hurma suyu) tüketilmesidir.

Belirtiler neler? İnsanlarda Nipah enfeksiyonunda geniş bir tablo görülebilir: asemptomatik vakalardan, hafif ila şiddetli akut solunum yolu enfeksiyonuna ve ölümcül ensefalite kadar değişebilir. Başta ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve boğaz ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir; zamanla baş dönmesi, uyuşukluk, bilinç değişikliği ve nörolojik belirtilerle ensefalit gelişebilir. Bazı vakalarda atipik zatürre ve akut solunum yetmezliği gibi ciddi akciğer problemleri de görülebilir. Şiddetli vakalarda nöbetler ve ensefalit gelişerek 24–48 saat içinde koma durumuna yol açabilir. Kuluçka süresi genelde 4–14 gün aralığında iken bazı durumlarda 45 güne kadar uzayabilir. Nipah virüsünün hastalığa yol açma oranı yüksek olup ölümlerin yüzde 75’e kadar çıkabildiği kaydediliyor.

Aşısı veya tedavisi var mı? Mevcut durumda Nipah virüsünün aşısı ya da etkili bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Tedavi yalnızca semptomların yönetilmesi ve destekleyici bakım ile sınırlı kalıyor.

Geçmiş salgınlar nerelerde yaşandı? Nipah, adını ilk kez 1999’daki Malezya’daki bir köyden alır. Bu salgın yüzlerce kişinin ölümüne yol açtı ve ülke halkını domuz itlafına götürdü. Singapur’a da yayılan virüs, ithal domuzlarla temas eden mezbaha işçilerinde görüldü ve birkaç vaka ölümle sonuçlandı. 2001’den itibaren Bangladeş, Nipah nedeniyle sıkı önlemler almaya devam etti ve bu ülkede şimdiye kadar 100’ün üzerinde can kaybı rapor edildi. Hindistan’da da Kerala eyaletinde 2018 ve 2023’te Nipah vakaları görüldü; ancak yayılma hızlı şekilde kontrol altına alınabildi. WHO ise enfeksiyon açısından risk taşıyan diğer bazı ülkeleri de işaret ediyor; bunlar arasında yarasalarda virüs izleri bulunan Kamboçya, Gana, Endonezya, Madagaskar, Filipinler ve Tayland yer alıyor.