Mirası Korumak İçin Sığınak: Gazze’deki Çadır Kampta Kültürel Eserlerin Hayatta Kalması için Gönüllü Çalışması

Gazze’nin çadır kamplarında yerinden edilen Filistinli topluluklar, İsrail’in geniş çaplı saldırıları altında zarar gören tarihi alanları da capcanlı tutmak için harekete geçti. Meyasim Kültür ve Sanat Derneği öncülüğünde hayata geçirilen “Mirasın Muhafızları” programı, enkaz altında kalan tahrip olmuş eserleri toparlama, temizleme, arşivleme ve güvenli geleceğe taşıma amacıyla gönüllüleri bir araya getiriyor.

Batısında bulunan yaklaşık yüz binlerce kişinin kaldığı çadır kampında gönüllüler, yüzlerce tarihi parçasını korumak için mücadele ediyor. Programın koordinatörü Şeyma en-Natur, ekibin 2024 yılında kültürel mirası kaybetmeyi engellemek üzere kurulduğunu ve şu anda 20 kişiden oluştuğunu belirtiyor. Gazze Şeridindeki müze koleksiyonlarını keşfe çıkan ekip, bombalanma ve enkaz altına kalanları tek tek kayda geçirip arşivlemek için harekete geçti.

Natür, çalışmalarını şu sözlerle özetliyor: “Elimizdeki bir eser üzerinden ya da onunla ilgili anlatılar aracılığıyla atalarımızın mirasını sonraki kuşaklara ulaştırmak önemli.” Bu çabalarla, Gazze’de kaybolan veya zarar gören yaklaşık 3 bin 500 eserin izine rastlandığı belirtiliyor. Enkaz altındaki parçaların bazılarına ulaşmanın güvenlik nedeniyle mümkün olmadığı da belirtiliyor.

Çadırlarda korunan eserler, müzelerin yeniden inşa edilmesi ve kültürel mirasın güvenli evlere kavuşması anına kadar birer geçici sığınak görevi görüyor. Gazze’nin uzun tarihi, Firavunlar, Antik Yunan, Roma ve Bizans dönemlerinden başlayıp İslam dönemine kadar uzanan ve Memlük ile Osmanlı etkileriyle şekillenen zengin bir miras olarak öne çıkıyor. Bu miras, bölgenin köklü geçmişini ve Filistinlilerin bu topraklara olan bağlılığını yansıtıyor.

İsrail’in Gazze’ye yönelik 2023 Ekim’den bu yana sürdürdüğü saldırılarda 325 arkeolojik ve kültürel miras alanı zarar gördü veya yok oldu. Yıkımın boyutu, Gazze’de yaşayan onlarca binlerce insanın hayatını da derinden etkiledi; yüz binlerce kişi yerinden oldu ve çok sayıda insan hayatını kaybetti. Bu çalışmalar ise, kültürel mirasın kaybolmaması için atılan önemli adımlardan bir olarak öne çıkıyor.