Mehmet Ali Kağıtçı Dokümantasyon Merkezi: Türkiye’nin Kağıt Hafızası Dijital ve Fiziksel Arşivle Geleceğe Aktarılıyor

SEKA Kağıt Müzesi bünyesindeki arşiv çalışmalarını dijital ve fiziksel ortama taşıyan Mehmet Ali Kağıtçı Dokümantasyon Merkezi, 1 Eylül 2025 tarihinde hizmete açıldı. Türkiye’nin kağıt hafızasını kayıt altına almayı hedefleyen merkez, SEKA Kağıt Müzesi’nin arşivinde bulunan 10 binden fazla belgenin araştırmacılar için erişilebilir olmasını sağlıyor. Türkiye’nin önde gelen kağıt fabrikalarının kurucusu Mehmet Ali Kağıtçı’nın adını taşıyan merkez, müzenin arşivinde yer alan çeşitli koleksiyonlarla Cumhuriyet dönemi kağıt sanayisine ilişkin çalışmalara doğrudan ulaşım imkanı sunuyor.

Ana koleksiyon, SEKA Kağıt Fabrikaları arşiv dokümanlarından oluşurken, Mehmet Ali Kağıtçı’ya ait kişisel belgeler ve SEKA Genel Müdürlüğü Koleksiyonu da merkezde bulunuyor. Dokümantasyon merkezinin koleksiyonları arasında SEKA fabrikalarının endüstri ve üretim süreçlerine dair zengin fotoğraflar ile basılı yayınlar yer alıyor; ayrıca defterler, mimari ve teknik çizimler, haritalar, ürün katalogları, yazışmalar, raporlar, faturalar ve çeşitli resmi belgeler araştırmacıların erişimine sunuluyor. Ayrıca Kağıtçılık İhtisas Kitaplığı, akademisyenler ve sanayi tarihi meraklıları için önemli bir başvuru kaynağı olarak öne çıkıyor.

Merkez, Türkiye’nin kağıt sanayisinin hafızasını koruma ve gelecek nesillere aktarma amacıyla kuruldu. Bu bağlamda, tüm belgelerin dijital ortama aktarılmasıyla araştırmacılar hem fiziksel arşive hem de dijital koleksiyonlara kolayca ulaşabiliyor. “Tüm belgeleri dijital ortama da aktardık” ifadesiyle vurgulanan hedef, arşivlerin güvenli ve erişilebilir kalmasını sağlamak olarak öne çıkıyor. SEKA Kağıt Müzesi Koordinatörü Hüseyin Saban, fabrikaların 1936’dan 2004’e kadar üretimde olduğunu ve müzenin 2016’da açıldığını söyleyerek, dokümantasyon merkezinin arşiv kalitesini ve kapsamını açıkladı.

Merkezin üç ana bölümden oluştuğunu belirten Saban’a göre, birinci bölüm SEKA Fabrikalarının arşivlerini, ikinci bölüm Mehmet Ali Kağıtçı’ya ait kitaplar ve eserleri içeren “Kağıtçılık İhtisas Arşivi”ni, üçüncü bölüm ise SEKA Kağıt Müzesi’ne ait 10 binin üzerinde obje ve belgeleri kapsayan koleksiyonu içeriyor. Türkiye’nin kağıt sanayisini ve sanayi tarihini aydınlatan bu merkez, akademisyenler ve araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı olarak değerlendiriliyor.

Belgelerin modern raf sistemleri ve asitsiz zarflar içinde saklandığını ifade eden Saban, ziyaret edilmeden de web sitesi üzerinden dosyalara ulaşılabildiğini ve dijital olarak da korunup saklandığını belirtti.