Kültürel Mirasın Yaşayan Sahi̇bı: Şemsi Sayın ve Eşme Kilimi

Uşak’ın Eşme ilçesine bağlı İsalar köyünde doğup büyüyen Şemsi Sayın, çocukluk yıllarından itibaren kilim tezgahının başında olmasıyla geleneksel motifleri öğrenmeye başladı. 6 yaşında babaannesi ve annesinin yanında ilmek atmayı öğrenen Sayın, kısa sürede kilim dokumayı tek başına yapabilir hâle geldi. Öğrenimini sürdürürken kilime olan ilgisini kaybetmeyen Sayın, 1990-1992 yılları arasında Trakya Üniversitesi Çanakkale Meslek Yüksekokulu Halı ve Kilim Desinatörlüğü Bölümü’nde eğitim gördü ve kilimlere işlenen motifler ile renklerin anlamlarını daha derinlemesine kavradı.

Memleketine dönüp aile mirasını sürdürmeye karar veren Sayın, öğrendiklerini özgün motiflerle harmanlayıp yeni tasarımlar üretti. Elde ettiği kilim satışlarıyla ailenin bütçesine katkıda bulundu; iki çocuğunun eğitim masraflarını da bu kazançla karşıladı.

Evindeki tezgahını 2011’e kadar sürdürdükten sonra Eşme Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde usta öğretici olarak görev yapan Sayın, bu yıl da tezgaha olan bağlılığını sürdürerek başkalarına dokuma sanatını aktarmaya başlamıştı. 2023 yılında Eşme Belediyesi Kilimevi’ne geçmesiyle, geleneksel Eşme kilimini gelecek kuşaklara taşıma misyonunu daha da güçlendirdi. Sayın, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanını taşırken yanında çalışan dokuyucuları da bu değerli mirası yaşatmaya teşvik ediyor.

Sayın için kilim, sadece bir geçim kaynağı değil; gençliğini, çocukluğunu ve eğitim hayatını kaplayan bir rızık, bir yaşam biçimidir. Kendisiyle AA muhabiriyle yaptığı sohbette, sağlık elverdiği sürece dokumaya devam edeceğini ifade etti. Kilimlerin canlı renkleri ve yörelere özgü motifleriyle Eşme kiliminin farklı bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Sayın, eski günlerde her evin kilim dokuduğunu, bu sanatı sürdürmenin ise büyük bir emek ve sevgi işi olduğunun altını çizdi.

“Kilim benim için gençliğimdir, çocukluğumdur ve maddi olanaklarımı da kilim sayesinde elde ettim,” diyen Sayın, yüzyıllık bir mirası günümüze taşımanın gururunu yaşıyor. Emek veren her motifte ayrı bir mutluluk ve enerji hissettiğini söyleyen Sayın, tezgah başına geçtiğinde dinlenmiş ve mutlu olduğunu belirtti. Bu hizipteki yaşam öyküsü, Eşme kiliminin benimsediği geleneksel değerlerin modern yaşama nasıl entegre edildiğini gösteriyor.

Kaynak: AA / Mehmet Çalık – Kültür Sanat