Erzincan’da Kadınların Tandır Ekmeğiyle Yaz Yoğunluğu

Erzincan’da kadınlar, Doğu ve Güneydoğu Anadolu sofralarının temel lezzeti olan tandır ekmeğini hazırlamak için yaz mevsiminde yoğun mesaiye giriyor. Nesilden nesile aktarılan bu gelenek, dışarıdaki kavurucu sıcaklığa karşı tandırın yüksek ısısı ile birleşince ekmek ustalıkla pişiriliyor. Sabahın erken saatlerinde başlayıp hamurun hazırlanmasından tandırda pişirilmesine kadar her aşama, sofralara ulaşana kadar süren uzun ve dikkat gerektiren bir süreç olarak sürüyor.

Yaz aylarında gurbetçilerin kente akınıyla talep artıyor; bu durum, kadınların aile bütçesine katkıda bulunmasını da beraberinde getiriyor. Üretilen ekmekler sadece kentteki tüketicilere değil, Türkiye’nin çeşitli illerine ve yurt dışına da paket halinde gönderiliyor.

Yaz dönemi yoğun geçiyor— 50 yaşındaki Yurdagül Temirci, sıcak havaya rağmen üretime devam ettiklerini belirtiyor. Dışarıdaki sıcaklık yüksek olsa da tandır içinin yaklaşık 50 dereceye kadar ulaşması, çalışanlar için ekstra zorlayıcı bir faktör. Temirci, “Bu sıcaklığa rağmen çalışıyoruz ve aile ekonomisine katkıda bulunuyoruz. Yaz dönemi gerçekten yoğun geçiyor; gurbetçiler gelince talepler bazen karşılanamıyor,” diyor.

Senem Korkmaz ise her gün saat 04.00’te tandır başında özveriyle çalışıyor ve öğlene dek ekmek pişiriyor. Dışarıda 39-40 dereceyi bulan sıcaklıklara karşı tandırın içinde 50 dereceyi görmek, bu mesleğin zorluğunu gözler önüne seriyor. Aileye katkı sağlamak adına yapılan bu iş, çoğu kişinin yapamayacağını gösteriyor; çocuklar ve aileler için emek veriliyor.

İşletmede çalışan kadınlar sabahın erken saatlerinde evlerinden alınarak tandır başına götürülüyor. Temirci, “Bu sıcakta dışarıdaysa insanlar gezmeye üşenir; ablalarımız közün ve tandırın başında ekmek pişiriyorlar. Ellerinden geleni yapıyorlar ve aldıkları para helaldir,” diye değerlendiriyor.

Ekmek mayasız hazırlanıyor ve bu yüzden geç bayatlıyor. Temirci, bu yöredeki ekmeğin mayasız olması nedeniyle özellikle gurbetçiler tarafından tercih edildiğini hatırlatıyor. Yaz döneminde talebin artması, bayilere ekmek verememe gibi durumları da doğurabiliyor; buna rağmen üretim devam ediyor.