Türkiye’ye İade Edilen 110 Tarihi Eser ve Kültür Varlıkları: 1980’den Günümüze Kaçakla Mücadele Başarısı

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekipleri, yurt dışına kaptırılan 110 tarihi eseri ana vatanına geri getirdi. Böylelikle 1980 yılından bugüne kadar yurt dışına çıkarılıp kaybolan toplam 26 bin 761 kültür varlığı Türkiye’ye iade edilmiş oldu.

Anadolu’nun açık hava müzesini andıran zengin mirası, eserlerin izini sürüp envanterlere kazandırmak adına 1980 yılından bu yana 19 ülkede 169 çalışma yürütüldüğü sürece devam ediyor. En çok iade yapılan ülkeler arasında Almanya, Hırvatistan, Bulgaristan, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve Sırbistan öne çıkıyor.

İade edilen eserler arasında Almanya’dan 8 bin 670, Hırvatistan’dan 4 bin 147, İngiltere’den 3 bin 748, Bulgaristan’dan 3 bin 61, ABD’den 2 bin 701 ve Sırbistan’dan 1 bin 865 eser bulunuyor.

Bu yıl da çalışmalar kesintisiz sürdü. 2025’te ana vatanına kavuşan 110 eserle, Kanada’da yaşayan bir kişinin miras olarak bildirdiği Anadolu kökenli bir testiyle başlayan süreçte, iki kandil, iki pişmiş toprak kap ve bir pazubent Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü’nde koruma altına alındı. Ayrıca ABD’den, Antik Çağ’a ait kemiklerin ya da külleri içeren bir lahidin iadesi sağlandı.

İngiltere’deki bir müzayede evinde düzenlenen mezatta 2003 yılında Adana Ulu Camisi’nden çalındığı bilinen İznik çini karo parçaları Ankara Etnografya Müzesi’nde güvenliğe alınmıştır. Bunun yanı sıra ABD’den gönüllü iade edilen bir Bizans dönemi çömleği, el yazması eserler ve diğer bazı değerli parçalar da Türkiye’ye kazandırılmıştır.

Geleneksel el yazmaları ve diğer nadide objelerin yanı sıra, İsviçre’nin iadesiyle ortaya çıkan tunç çağından adak heykelcikleri ile altın küpe ve cam şişeler gibi objeler Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde ziyaretçilere açıldı. Bu süreç, 16. yüzyıla ait İznik çini karelerin iadesiyle de desteklendi ve Adana’nın önemli tarihi mirasıyla bağlantılı parçalar da Türkiye’de görülebilir hale geldi.

Son olarak, 83 sikkenin ABD’den iadesi sağlanırken, farklı dönemlere ait koleksiyon parçaları da yeniden Türkiye’nin malı oldu. Kültür varlıklarının iadesine yönelik bu çalışmalar, ülkenin zengin tarihinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla sürdürülmektedir.