Toprağın Altında Olgunlaşan Lezzet: Cara Peyniri ve Çökeleğin Yeniden Doğuşu

Murat Aracı, deprem sonrası yerleştiği köyde atalarından kalan bir geleneği yeniden hayata geçiriyor. Söndürülmüş yılların ardından Kara testi olarak bilinen geleneksel yöntemde, ayran çökeleği, tuzsuz kalıp peyniri ve siyah küncü karışımını bir testi içine yerleştirdi. Kapak kısmını çamurla kapatan Aracı, testi toprağa gömülünce yaklaşık 6 ay 15 gün boyunca sessizce bekletti. Süre dolduğunda çıkarılan karışım, gün yüzüne sunuldu ve bu süreç, yöresel lezzeti canlı tutmayı amaçlıyor.

“Herkes define aradı sandı, fakat bizim hazinemiz cara peyniri ve çökeleğiydi” sözleriyle Aracı, yapılan çalışmanın tamamen kültürel mirası yaşatma hedefini vurguluyor. Testide olgunlaşan peynir ve çökeleğinin Hatay’a özgü bir lezzet olduğunu belirten Aracı, bu yöntemin geçmişte köylerde sıkça görüldüğünü ancak zamanla unutulduğunu ifade ediyor. Yöntem, peynirin testide geçirdiği uzun bekleme süreciyle tadını yoğunlaştırıyor ve aroma derinleşiyor.

Geleneksel uygulanış şekli, karışımın tamamen testin içinde kapalı biçimde toprağa gömülerek aylarca dinlenmesini içerir. 6 ile 7 ay arasında değişen bekleme süresinin ideal olduğunu söyleyen Aracı, uzun süreli dinlenmenin lezzeti kat kat artırdığını ekliyor. Depremin ardından köye dönmesiyle bu kültürü hatırladıklarını belirten Aracı, sadece bir lezzeti değil, bir mirası yaşatma amacı taşıdıklarını ifade ediyor.

Hatay mutfağının önemli parçalarından olan Cara peyniri ve çökeleği için coğrafi işaret talebi de dile getiriliyor. Aracı, unutulmaya yüz tutmuş bu değerlerin gelecek nesiller için korunmasının önemine vurgu yapıyor ve yöresel lezzetin daha geniş kitlelere ulaşması gerektiğini sözlerine ekliyor. Yörenin halkı da bu geleneklerin yeniden canlanmasının kültürel miras açısından büyük değeri olduğuna inanıyor.