Siirt Battaniyesi: Ailesel Ustalığın Dokunuşuyla Yeniden Hayat Bulan Gelenek

Siirt’in köklü el sanatları arasında yer alan battaniye dokumacılığı, tiftiğin zarif dokunuşuyla sanat eserine dönüşüyor ve usta ellerde yaşatılıyor. Fahrettin Evin ve oğlu Taha Evin, dededen toruna aktarılan bu zanaatı omuz omuza sürdürerek geleneksel dokuma geleneğini canlı tutuyorlar.

Siirt Olgunlaşma Enstitüsü Battaniye Dokuma Atölyesi’nde usta öğretici olarak görev yapan Fahrettin Evin, yaklaşık kırk beş yıldır bu mesleğin mutfağında yer alıyor. Ailesinin mirası olan bu zanaatı titizlikle sürdürdüğünü belirten Evin, üretim sürecini şu sözlerle özetliyor: “Ailece babadan oğula aktarılan bir mesleğimiz var. Tiftiğimizi ham olarak alıp hallaç ve dönüştürerek pamuk formuna getiriyoruz. Eskiden yöresel adla ‘teşi’ olarak bilinen bu aleti bugün ise kirman el aletiyle büküyoruz. Büküm tamamlandıktan sonra yıkayıp temizleyip atölyeye getiriyoruz.”

Evin’in atölyesinde tiftiğin çıkrık yardımıyla masuralara sarılarak dokumaya hazır hâle getirildiğini söyleyen Evin, “Mekik kullanılarak desenler arasından geçiriliyor ve mekik hareket ettikçe dokuma sürüyor. Dokuma tamamlandığında yüzey, çelik taraklarla taranarak son şeklini alıyor.”

Babasının izinden giden 26 yaşındaki Taha Evin ise zamanla yeteneklerini geliştirerek atölyede usta konumuna yükseldi. Ailesiyle aynı atölyede çalışmaktan duyduğu gururu paylaşan Evin, “Okul çıkışlarında babamın atölyesine giderek bu işe başladım. Onun rehberliğinde ilk adımlarımı attım; önce masura sarma, sonra tezgaha geçip dokumayı öğrendim. Son olarak tüylendirme ve desen verme gibi ayrıntılarda uzmanlaştım. Bu dokuma mesleğini, dedelerden babama, onlardan da bana aktarılan bir miras olarak gururla sürdüreceğim.”

Atölyede yalnızca Siirt battaniyesi değil, el emeğiyle hazırlanan seccade gibi farklı ürünler de hayat buluyor. Geleneksel dokuma kültürüyle yenilikçi yaklaşımların buluştuğu çalışmalar, kentin kültürel mirasının korunmasına ve turizmine önemli katkı sağlıyor. Fahrettin ve Taha Evin baba-oğulun dokunuşuyla Siirt battaniyesinin sıcaklığı, yerel ve ulusal geleceğe taşınmaya devam ediyor.