Sakarya’dan Türkiye’ye Taşınan Gelenek: Ot Süpürge Ustalarının Zorlu Hikayesi

Geçmişin evlerinde vazgeçilmez olan ot süpürgeler, günümüz teknolojisinin temizlik cihazları karşısında direnç gösterse de artık Sakarya’da yalnızca birkaç usta tarafından üretiliyor. Coğrafi işaretli bu süpürgeler, ustaların aylar süren çalışmasının ardından 100 ila 150 lira aralığında alıcı buluyor.

ZAHMETLİ YOLCULUK: TARLADAN SÜPÜRGEYE Ot süpürgelerinin yapımı zahmetli bir süreçtir. Hasat edilen süpürge otu, temizleme, kükürtle kurutma, boyatma, parçalara ayrıştırma, taslak oluşumu, sapın hazırlanması ve dikişlerin atılması gibi birçok aşamadan geçer. Tamamı elle yürütülen bu ürünler, Sakarya’dan Türkiye’nin çeşitli şehirlerine gönderilir.

ESKİDEN HER EVDE VARDI Meslekte 46 yılını geride bırakan Selahattin Burucuoğlu, geçmişle bugün arasındaki farkı şu sözlerle özetliyor: “Eskiden bu süpürgeler her evin bir parçasıydı. Bahçe ve balkon temizliğinde sıkça kullanılırdı. Şimdi de hala evlerde bulunuyorlar, fakat eskisi kadar yaygın değil. Robotlar çıktı, halılar yıkamacıya gidiyor. İşimiz doğal olarak azaldı.”

BİZ SON DEMLERİYİZ Usta Şaban Boşluk, mesleğin geldiği noktayı net ifadelerle anlatıyor: “Eskiden fayans yoktu; bu süpürgeler her işi hallederdi. Şimdi kullanım alanı daraldı. Bir süpürge eskiden iki ayda bitirdi; şimdi üç yıl gidiyor. Talep az, çırak yok. Başta iki bin kayıtlı esnaf vardı, şimdi 50-60 kişi kaldı. Bu meslek neredeyse bitti; biz son demleriyiz.”

SÜPÜRGE EVDEN ÇIKTI, DIŞARIDA KALDI Baba mesleğini sürdüren Yusuf Özbek ise ot süpürgenin yaşam alanının değiştiğini şöyle özetliyor: “Süpürge eskiden evin içindeydi, şimdi dışarıda kaldı. Kırsalda, belediyelerde ve bazı iş yerlerinde hâlâ kullanılıyor olsa da talep yaklaşık 20 yıldır düşüyor. Geleceği olmayan bir meslek haline geldi. 47 yaşındayım ve ardımda bunu yapacak kimse yok. Yine de bu geleneği yaşatmak için gayret gösteriyoruz.”

Kaynak: Ensonhaber