Safranbolu Demirci Nesli: 50 Yıllık Gelenek ve Yeni Nesil Zorlukları

Safranbolu’nun UNESCO Dünya Mirası listesindeki Demirciler Arastası’nda, 50 yıldır demircilik yapan Mustafa Ümral ile eşi Makbule Ümral, dört kuşaktır süren el sanatını yaşatmaya çalışıyorlar. Bölgedeki demirci dükkanlarının sayısı geçmişte 22 iken şimdi yalnızca 5’e düşmüş durumda. Mustafa Ümral, ilkokulu bitirdikten sonra babasının yanında çırak olarak işe başladı; dedelerinin de bu mesleği sürdürdüğünü belirten üstad, yaklaşık elli yıldır atölyede çalışıyor. Eşi Makbule Ümral ise 15 yıldır kocasına eşlik ediyor ve birlikte siparişleri yetiştirmek için çalışıyorlar.

İHA’ya konuşan Mustafa Ümral, “İlkokuldan çıktıktan sonra babamın yanında çırak oldum. Dördüncü nesil olarak yaklaşık 50 yıldır bu işi yapıyorum. 15 yıldır eşim de yanımda; iki oğlum da demir işlerinde çalışıyor ancak bizim atölyede değiller. Çok sayıda çırak yetiştirdim; bazıları büyük fabrikalarda usta oldu. Şu anda çırak bulmakta zorlanıyoruz; toplumda mesleğe karşı ilgi giderek azalıyor.”

Esnaflıkta doğruluk ve güven üzerine vurgu yapan Ümral, dürüstlüğün işin temel taşları olduğuna işaret ediyor: “İşin haricinde kimseyle sürtüşmem. Demiri çelik diye satmak gibi yanlışlar asla kabul edilemez. 50 yıldır bu meslekteki ilişkilerimde hep dürüst kaldım; atışmalar olsa bile kısa sürede barışırız.”

Makbule Ümral ise eşine destek olmak üzere mesleğe adım attığını anlattı. “Çırak arayışındaydım; mahalleden bir yerde iş başvurusu yaptım ve bugün kocama eşlik ediyorum. İşaretlerimi, keserimi, baltanın yuvarlak kısımlarını kullanıyorum. Makineyi alınca biraz daha rahatladım; beş yıl boyunca kocamın yanında çalıştım.”

Çevreye çağrıda bulunan çift, çocukları mesleğe yönlendirmek için ailelere sesleniyor: Anne ve babalar, çocukları için biraz destek olmalı; meslek demek, para demek.