Safranbolu Çamaşırhanesi: Ergonomi ve Geometriyle Şöhret Bulan Taş Yapı

Karabük’ün Safranbolu ilçesindeki eski çamaşırhane, mimarisi ve ergonomik tasarımıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Yörük köyünde 12 köşeli geometrik düzenle inşa edilmiş bu taş yapı, 1985 yılına kadar köylülerce kullanılıyor ve özgün yapısıyla dikkat çekiyor.

Köy sakini Ender Gümüş, yapının yaklaşık 300-350 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirtirken, taşın sade ve geometrik oranlara uygun olduğunu vurguluyor. Eğimin yüzde 2-3 arasında değişmesiyle suyun akış yönünün optimize edildiğini söyleyen Gümüş, “Geometri ve matematik bu köyde yüzyıllar öncesinde bir tasarım kılavuzu olmuş,” diyor.

Taşın en çarpıcı özelliklerinden biri de yüksekliklerinin her noktada farklı olması. Gümüş, bunun insanların boylarını gözeterek tasarlandığını, bel ağrısını azaltmak için hemen hemen her kullanıcı tipine hitap ettiğini ifade etti. Burası köyün sosyal merkezi konumunda gün boyu çamaşır yıkayan insanların uğrak noktasıdır.

Çamaşırhanenin köşesinde ertesi gün çamaşır yıkayacaklar için odun bırakılarak rezervasyon yapıldığı yönünde bilgiler veren Gümüş, Türkiye’nin pek çok yerinde çamaşırhaneler olduğunu ancak bu özellikleri karşılayan başka bir örneğin şu ana kadar rastgele görülmediğini belirtiyor. Karabük Üniversitesi’nin ölçekli rölövesinin köyün çizimlerinde sergilendiğini ifade eden Gümüş, buraya Türkiye’nin dört bir yanından ve dış ülkelerden ziyaretçi geldiğini aktarıyor. Özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde gruplar halinde gelenler oluyor; yaz aylarında ise bireysel ziyaretçiler artıyor.