Ngor’daki Lebou Kültürü ve Sokak Sanatı: Mbengue’nin Çevre ve Kültür Projesi

Senegal’in başkenti Dakar’a bağlı Ngor köyünde, sahilin kıyısında yaşayan aktivist Moussa Mbengue’nin öncülüğündeki girişimler, Lebou topluluğunun kültürel mirasını canlı tutmayı ve gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor. Köyün rahatça gezilen dar sokaklarında ve balıkçı limanında görülen renkli duvar resimleri, ziyaretçileri Lebou’nun zengin gelenekleriyle tanıştırıyor.

Mbengue’nin kurduğu Ngor’u Güzelleştirelim (Rafetal Ngor) Derneği, çevreyle ilgili projeler yürütüyor; mahallede temizlik ve ağaçlandırma çalışmaları düzenli olarak gerçekleştiriliyor. Yurt dışından gelen sanatçılarla işbirliği yapılarak, balıkçı kadınlar ile denizden avlanan erkeklerin emeğini özetleyen motifler, köyün tarihini ve Lebou kültürünü somutlaştırıyor.

AA muhabirinin aktardığına göre Mbengue, köyün karşı kıyısında Ngor Adası’nın renkli yapılarıyla dikkat çekmesine rağmen evlerin bakımsızlığı gördüğünde bu projenin ortaya çıktığını belirtiyor. Köyün 1400’lü yıllara uzanan tarihinin, önce evlerin onarımı ve boyanmasıyla başlayan bir süreç olduğunu kaydetti. Lebou topluluğunun balıkçılıkla geçimini sürdürdüğü bu köyde, faaliyetler sadece estetiği artırmakla kalmıyor; kültürel mirası görünür kılıyor.

“Duvar resimlerinin her biri Ngor’un yaşamını ve Lebou kültürünü yansıtıyor,” diyen Mbengue, burada gelen sanatçıların önce köyün kültürünü anlamalarını sağladıklarını belirtiyor. Resimlerde, balık taşıyan kadınlar ile denize açılan balıkları pazarda satan erkekleri temsil eden sahneler öne çıkıyor; bu çalışmalar Lebou’nun değerlerini geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor.

Projeye bugüne dek Brezilya, İspanya, Fransa, İngiltere ve İtalya başta olmak üzere 60’tan fazla sanatçı katıldı. Evler tamamen yenilendikten sonra, sanatçılar çalışmalarını tamamlıyor. Her mahalle, kendine özgü renklerle bezenirken Mbengue, Ngor’u daha yeşil ve renkli bir köye dönüştürmeyi arzuluyor; bu, sadece başlangıç olarak nitelendiriliyor.

Leboular, Dakar, Yoff, Ouakam, Ngor ve Hann gibi bölgelerde kıyı topluluğu olarak bilinir ve gelecek nesillere aktarılan zengin gelenekleriyle Senegal’in kültürel beş taşından biri olmaya devam eder. Balıkçılıkla geçinen bu topluluk, dini ritüelleri, denizle olan dayanışma içindeki yaşam tarzı ve özgün kültürel mirasıyla ülkenin kültür mozaiğinin önemli bir parçasını oluşturuyor.