Kuşadası ve Didim’de Iribaşlı Deniz Kaplumbağaları İçin Yuvalama Alanlarında Yeni Dönem

İribaşlı deniz kaplumbağalarının Kuşadası ve Didim kıyılarında yuvalama sayılarındaki artış, son yıllarda dikkat çekici bir yükseliş gösteriyor. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, bölgenin artık düzenli ve küçük ölçekli bir yuvalama alanı olarak yapılandığını vurguluyor.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi nin ortak çalışması, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’nın (TÜDAV) dergisinde yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu. 2012-2025 arası 14 yıllık yuvalama verileri incelenerek, deniz kaplumbağalarının iklim değişikliğiyle artan su sıcaklıklarına bağlı olarak Akdeniz’deki yuvalama alanlarını genişletme eğilimini ortaya koydu.

Verilere göre Kuşadası ve çevresinde yıllık yuva sayısında kayda değer artışlar yaşandı. 2012-2022 döneminde yıllık yaklaşık 1,3 yuva tespit edilirken, 2025’te bu rakam 13’e yükseldi ve araştırmacılar üstel bir büyüme öngördü.

Didim’de Parlamenterler Sitesi ile Kuşadası’ndaki Ayyıldız Kafe çevresi, yeni “yuvalama sıcak noktaları” olarak belirlenen bölgeler arasında yer aldı. Sürücü, deniz kaplumbağalarının yükselen deniz yüzeyi sıcaklıklarına bağlı olarak Akdeniz’deki yuvalama alanlarını genişlettikleri görüşünü yineledi ve Orta Ege’deki yuvalama hareketlerinin netleşmesi için mevcut verileri bir araya getirdiklerini ifade etti.

Çalışma, yuvalama sayısının mevsimsel olarak da farklılaştığını gösterdi: Haziran ayındaki yuvalar, Ağustos’a kıyasla yaklaşık %75,2 oranında daha yüksek başarılılık sergiledi. Ancak toplam başarıda mevsimler arası değişkenlik gözlemlendi ve kuluçka süresi bölgelerin termal uygunluğunu doğruladı. Kuşadası bölgesinin eskiden seyrek yuvalamadan, daha istikrarlı bir küçük yuvalama alanına geçiş yaptığı belirtildi.

Koruma çabalarının odak noktası olarak belirlenen sezon başı başarı penceresi ve yeni tanımlanan sıcak noktalara yönelik önlemler, bölgenin bu yeni yapısını desteklemeye yöneltilmelidir.