Konya Dış Kale Surları ve Larende Kapısı Üzerinde Yeni Keşifler: 7 Topuz Gün yüzüne Çıktı

Konya kent merkezinde Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat dönemine uzanan geçmişte, dış sur hattında yürütülen arkeolojik çalışmalar yeni buluntularla ilerliyor. Meram ilçesindeki sahada başlatılan kazılar, Larende Kapısı çevresinde görülen gücü simgeleyen gürzlerin gün yüzüne çıkarılmasına odaklanıyor. Bu projenin amacı, Konya’nın Selçuklu kimliğini yansıtan yapıların siluetini aydınlatmak ve korunması için iz bırakacak verileri toplamaktır.

Larende Kapısı’nın genişliği yaklaşık 11 metre olan bu tarihi yapının çevresinde, eski gravürlerde zincirlerle kapıya asıldığı tasvir edilen demir gürzler bulundu. Çalışmalar, söz konusu kapının etrafını çevreleyen surların 19. yüzyıla kadar ulaştığını ve o dönemde hızla yıkıldığını gösteren bulgularla zenginleşiyor. Şehrin büyümesi ve güvenliğin artmasıyla Alaaddin Keykubat döneminde inşa edildiği ileri sürülen dış surlar, zaman içerisinde değişimlere uğradı.

Kazılar, bu kez kapının çevresindeki koruma ve güç simgelerini daha net ortaya çıkarma amacı taşıyor. Çelebi,

“Güç göstergesi olarak kullanılan gürz veya topuz benzeri malzemeler, demir zincirlerle kapıya asılırdı. Eski gravürlerde de bu unsurların yer aldığına tanıklık ediyoruz. Şu ana kadar 7 topuz kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarıldı. Genellikle bu tür yapılar Selçuklu kalelerinde kapının sağında ve solunda bulunur ve kapının korunmasını simgelerdi.”

AA muhabirine konuşan kazı sorumlusu Mehmet Ali Çelebi, bu arkeolojik çalışmanın Türk-İslam dönemi arkeolojisi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Konya’nın Selçuklu başkenti oluşunun, zengin arkeolojik kaynakları beraberinde getirdiğini belirten Çelebi, şehrin tarihine ışık tutan buluntularla ilgili şu ifadeleri paylaştı: “Selçuklular Konya’ya ilk yerleştiğinde Alaaddin Tepesi çevresinde bir sur vardı. Zamanla surlar güçlendirilerek çevreleşen şehir, Moğol tehdidiyle baş etmek amacıyla dış surlar inşa ettirdi. Bu dış surlar 19. yüzyıla kadar ulaşsa da hızla yıkıldılar. Seyyahlar da bu yapıların en güzellerinden biri olduğunu belirtmiştir. Şimdi arkeolojik kazılarla, Konya’nın kale silueti daha net görünüyor.”

“Kapının çevresinin ortaya çıkarılması

buluntular, çalışmalara ayrı bir zenginlik kattı. Çelebi’nin açıklamasına göre gürzlar veya topuzlar, şehir surlarında gücü temsil etmek amacıyla kullanılıyor ve kapıya zincirlerle asılıydı. Bu öğelerin Larende Kapısı’nın eski gravürlerinde de yer aldığı görülüyor. Şu anda konservasyonu yapılan bu buluntular, sergilenmek üzere müzeye götürülecek.