Kayalıpınar’da Hitit Arşivinde Rekor 184 Tablet: 21. Yüzyılın En Kapsamlı Hititçe Koleksiyonu

Hitit tarihinin hafızasını yeniden yazdıran bir keşif, Sivas Kayalıpınar’da gün yüzüne çıktı. 2026 kazılarında, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçaları bulundu; önceki sezondan gelen buluntularla toplam sayı 184’e ulaştı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu arşivin yalnızca kronolojiyle sınırlı kalmadığını, devlet yönetiminden askeri gelişmelere, inanç sistemine ve kraliyet ailesinin yaşamına dair çok yönlü bilgiler sunduğunu vurguladı.

Kayalıpınar bölgesinde sürdürülen çalışmaların, Hititlerin kraliyet arşivine yeni bir kapı araladığı ifade ediliyor. Elde edilen belgeler, Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasını bilimle gün yüzüne çıkarma amacı güden çalışmaların en görkemli örnekleri arasında yer alıyor. Özellikle şehirler arası iletişim ağını, çocukların sağlık durumunu ve cenaze törenlerini de kapsayan kayıtlar dikkat çekiyor. Bu veriler, Hititlerin dini uygulamaları, dil gelişimi ve katiplik kültürü hakkında geniş bir tablo sunuyor.

Bir başka önemli bulgu ise Batı Anadolu’dan krala iletilen savaş uyarıları ve tedarik taleplerine ilişkin mektuplar. Generaller, düşman tehdidine karşı asker, at ve savaş arabası desteği istiyor ve bu yardımların zamanında ulaşmaması halinde ordunun yıkılabileceğini belirtiyorlar. Ayrıca kuş falı gibi kehanet uygulamalarına dair tabletler, arşivdeki en şaşırtıcı belgeler arasında yer alıyor.

Bu arşiv, 21. yüzyılda tespit edilen en kapsamlı Hititçe arşiv olarak kayda geçiyor. 2025 yılında eklenen 53 tabletle birlikte toplam 184 parçaya ulaşan koleksiyon, 3 bin 400 yıl önceki devlet yönetimini, dini uygulamaları ve dilin evrimini aydınlatıyor. Çalışmalar, Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından sürdürülüyor ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yürütülüyor.