Geri Dönüşümden Sanata: Boynuzdan Tespih Üretiminin Usta Anlatımı

Sıfır Atık Festivali kapsamında açılan Sanat Sokağı, geri dönüşüm ve el sanatlarını bir araya getiren özel çalışmalarla ziyaretçiyle buluştu. Festival alanında verdiğimiz röportajda, boynuzları kullanarak tespih yapan usta süreci ayrıntılarıyla paylaştı; hangi adımlarla malzemenin yeniden değerlendirildiğini ve geri dönüşümün sanata nasıl dönüştüğünü anlattı. Atık veya kullanılmayan malzemelerin tekrardan ele alınıp değerlendirildiği bu çalışmalar, ziyaretçilerin ilgisini çekti. Üretim süreci boyunca emek ve becerinin nasıl bir araya geldiğini vurgulayan usta, parçaların hangi aşamalardan geçerek tespih formuna dönüştüğünü aktardı.

GERİ DÖNÜŞÜMİN İLERİ DÖNÜŞÜME EVRİLMESİ

Sanat Sokağı’ndaki usta anlatımlarında, kullanılan malzemelerin geri dönüşüm ilkeleriyle değerlendirildiğini ifade etti. Doğal materyallerin yeniden kullanıma kazandırılmasının sadece geri dönüşümle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda ileri dönüşüm örneği olduğunu belirtti. Böylece kullanıma artık uygun olmayan malzemeler, elle üretilen estetik ve fonksiyonel parçalara dönüşüyor. Usta, “Tespih yapıyorum. Yani geri dönüşüm, ileri geri dönüşüm boyutuna evriliyor” sözleriyle yaklaşımını özetledi. Sıfır Atık Festivali’nin ruhuna uygun şekilde, malzemelerin yeniden değerlendirilmesiyle ortaya çıkan tespihler, çevre bilincini ve geleneksel el sanatlarının yaşatılmasını bir araya getiriyor. Ziyaretçiler de bu süreci yakından görerek malzemenin nasıl değer kazandığına tanıklık etti. Boynuzdan tespih üretiminin özen ve teknik bilgi gerektirdiğini belirten usta, her parçanın farklı yapıda olduğunu ve bu yüzden işleme sürecinin titizlikle yürütüldüğünü ifade etti. Malzemenin formuna göre kesim, düzeltilme ve şekillendirme adımlarının değiştiğini vurgulayan usta, el emeğiyle yapılan bu çalışmanın seri üretimden ayrılan her ürüne ayrı bir karakter kazandırdığını belirtti.

BOYNUZLAR TEK TEK İŞLENEREK TESPİHE DÖNÜŞÜYOR

Tespih yapımının aşamaları kademeli olarak anlatıldı: İlk olarak boynuz parçaları ya ısıtılıyor ya da kalınlıklarına göre kesiliyor. Ardından parçalar düzeltildikten sonra küp formuna getirilerek tek tek delik açılıyor. Delme işlemi tamamlandıktan sonra parçalar zımparayla silindirleşerek tespih tanelerinin temelini oluşturuyor. Sonraki aşamada parçalar tornaya kaldırılarak özel bıçaklarla istenen form veriliyor. Bu noktada hem el becerisi hem de malzemenin yapısını iyi tanımak büyük önem taşıyor; her tanenin uyumlu ve düzgün bir görünüm kazanması için dikkatli çalışılmalı. Festivalde sergilenen boynuz tespihler, geri dönüşümün sanat ve zanaatla birleştiğinde yaratıcı ürünlere nasıl dönüştüğünü ortaya koyuyor. Ustanın aktardığı üretim süreci, geleneksel tespih yapımının inceliklerini ve doğal malzemelerin yeniden değer kazanmasının altını çiziyor. Sanat Sokağı’ndaki bu çalışma, festivalin en dikkat çekici el işi örnekleri arasında yer aldı.