Evliya Çelebi’nin Kimliği ve Görevleri Üzerine Yeni Vesikalar: Uyvar Defterdarı’ndan Hazine-i Birun’a Uzanan Bir Delil Zinciri

Eskişehir’de düzenlenen III. Uluslararası Kongre’de Dr. Aytemur’un sunumu, Osmanlı arşiv vesikalarına dayanarak Evliya Çelebi’nin gerçek kimliği ve devlet içindeki kariyerine dair yeni bulguları ortaya koydu. Evraklar, Aytemur’un ifade ettiği gibi Çelebi’nin yalnızca gezgin olarak değil, devlet tarafından görevlendirilen bir bürokrat olarak da hareket ettiğini gösteriyor.

Sunumda paylaşulan bilgilere göre, Evliya Çelebi’nin gerçek adı Mehmed olup, seyahatnamesinde sıklıkla kullandığı adın müstear olduğu kaydedildi. Uyvar’da bulunduğu döneme ait belgelerde Çelebi’nin adının “Uyvar Defterdarı Şeyhi Mehmed” şeklinde geçtiği tespit edildi ve bu durum, onun devlet hazinesinden sorumlu üst düzey bir görev olan Hazine-i Birun Defterdarı olarak İstanbul’a dönüşüyle desteklendi.

Araştırmalar, Çelebi ile Şeyhi Mehmed’in döneme ait bazı kişisel özelliklerinin ve ilerleyen yıllardaki görevlerinin çakıştığını gösteriyor. Uyvar’daki savaşlar sırasında sergilediği başarılar nedeniyle, Serdar Ali Paşa tarafından kendisine ve maiyetindekilere Kütahya’da bazı zeametler verildiği notlar arasında yer aldı. Bu bulgular, Aytemur’un ifadesiyle Evliya Çelebi’nin kimliği ve devlet içindeki rolüne dair mevcut tartışmaları derinleştirecek nitelikte.

Çalışmanın gelecek aşamasında elde edilen verilerin makale olarak yayımlanması planlanıyor. Dr. Aytemur, gün yüzüne çıkan bu vesikaların Evliya Çelebi’nin biyografisini ve devlet görevlerini yeniden aydınlatacağı görüşünü paylaştı. DHA’nın da haberinde yer aldığı bu bulgular, tarih araştırmalarında yeni bir odak alanı açıyor.