Bayburt Ehramının Yaşatılması: Sevim Ataner’in Kültürel Mirası

Bayburt’ta ehram dokumacılığını çocukluğundan beri sürdüren Sevim Ataner, kentin tescilli ehram nakışlarını farklı ürünlere dönüştürerek kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarımını sürdürüyor. Yaklaşık üç yıldır ehram kumaşıyla ürettiği el yapımı bebekler, kente gelen ziyaretçilerin dikkatini çekiyor.

Ataner, 12 yaşından beri ehram dokumasını sürdürdüğünü ve bu sanatı bugünlere taşıma amacıyla çalışmalarını çeşitlendirerek devam ettirdiğini belirtiyor. 1990’lı yıllara kadar Bayburt’ta hem dokunan hem de kullanılan ehram, teknolojinin ilerlemesiyle kullanım alanı daralmaya yüz tuttu. Dokuyanlar azaldıkça kentte bu sanatı sürdüren tek kişi olarak Ataner kaldı ve bu durumla yüzleşti: “90’lı, 95’li yıllara kadar ehramı dış giysi olarak kullanıyorduk. Teknolojinin gelişmesiyle unutulmaya yüz tutmuştu; dokuyanlar kalmamıştı. Ben tek kalmıştım.”

Kültür ve Turizm Bakanlığı fuarlarına katılarak kendini geliştirirken, fuarlardan edindiği fikirlerle ehramın kullanım alanını genişletmeyi başardı. Şimdilerde ehram kumaşından çanta, şal, atkı ve takıların yanı sıra yatak örtüsü ve çeşitli hediyelik ürünler tasarlıyor. “Fuarlardan aldığım bilgilerle ehramın hangi yönlerini hayata geçirebilirim diye düşündüm. Turizme yönelik hediyelikler için çanta, şal, atkı ve yatak örtüsü yaparken, nakışlarımızdan kolyeler de tasarladım” sözleriyle süreci özetliyor.

Ehramın geleneksel olarak yün kullanılarak örtünme amacıyla üretildiğini belirten Ataner, son üç yıl içinde ehram kumaşıyla bebekler tasarlamaya başladı. Bu bebekler yaklaşık 1.200 liradan alıcı buluyor ve ehramın farklı nakış ve motifleriyle süslenerek hediyelik ürünlere dönüşüyor. Bebekler el emeğiyle yapılıyor ve naylon içermiyor; Ataner bu durumu ayrıca turizme yönelik hediyelikler üretmenin bir parçası olarak görüyor.

Ehramın Bayburt Üniversitesi tarafından tescillenerek ‘Bayburt Ehramı’ adıyla coğrafi işaret alması, nakışların takı tasarımlarında da kullanılmasını sağlıyor. Oluşturduğu kolyeler gibi ürünler, özellikle genç kızlara yönelik hediyelikler olarak ön plana çıkıyor. “Ehramımızı değerlendirerek genç kızlarımıza kolye yapmaya çalıştım” diyen Ataner, bu sayede geleneksel nakışları farklı ürünlerde yaşatmaya çalışıyor.

Şingah Mahallesi’nde kadınlarla birlikte üretim yapan Ataner, ehram dokumacılığını kadınların emeğiyle sürdürmenin önemini vurguluyor: “Kendi mahallemde, Şingah’da başka kadınlarla da çalışıyorum. Böylece kültürümüzü yaşatmaya çalışıyoruz.”

Ataner, gelecek nesillerin de bu sanata yönelmesini arzuluyor: “İnşallah gelecek nesiller de ehrama ilgi gösterir ve kültürümüzü yaşatır. Ömrüm boyu, sağlığım elverdiği sürece bu mirası yaşatmaya devam edeceğim.”

Kaynak: İhlas Haber Ajansı; Kaynak: Haberler.com