Ardahan’daki Sınır Ticaretine Yeni Sigorta Zorunluluğu ve Beklenen Etkiler

ATSO Başkanı Çetin Demirci, 2026 itibarıyla devreye alınması planlanan zorunlu sağlık sigortası uygulamasının iki ülke arasındaki ticaretin dinamiklerini değiştireceğini söyledi. Türkiye ve Gürcistan arasında yürürlüğe girecek yeni süreç, artık kimlikle geçişin ötesinde seyahat ve sağlık sigortası gerekliliğini getiriyor ve uygulanmaya 1 Ocak 2026’da başlanacak.

Uygulama çerçevesinde sürücülerin, nakliyecilerin ve iş insanlarının acil sağlık hizmetlerine güvenceyle erişimini amaçlayan bir güvence sistemi kuruluyor. Ancak prim maliyetleri, işleyiş prosedürleri ve bürokratik yoğunluk, lojistik masraflara ek yük olarak kısa vadede fiyatlara ve ticaret hacmine yansıyabilir. Demirci, özellikle sınır kapılarında mikro ve küçük ölçekli ticaret yapan aktörler için bu yeni sürecin mali etkilerinin doğrudan hissedileceğini vurguluyor.

Gürcistan’a açılan Türkgözü ve Aktaş sınır kapılarının bölge ekonomisinin can damarı olduğunu belirten Demirci, sigorta primlerinin makul seviyelerde belirlenmesini talep etti. Başlangıç döneminde geçiş süresinin uzayabileceğini hatırlatarak, “Ticaretin hızlı akışına bağımlı küçük esnaf ve nakliyeciler için bu gecikmeler maliyetleri artıracaktır.” dedi. Ardahan ve Kars sınırında faaliyet gösteren çoğu işletmenin mikro ölçekli olması nedeniyle, sigorta primlerinin düşük hacimli ticarette oransal olarak daha yükselebileceğini öne sürdü.

Diğer yandan sağlık sigortası uygulamasının sınırdan geçişlerde kayıt dışı faaliyetleri azaltma potansiyeli bulunduğunu kaydeden Demirci, devlet gelirlerinin artması ve düzenli çalışan işletmelerin rekabet gücünün korunması açısından olumlu bir adım olarak görüyor. Sınırda yaşanabilecek aksaklıkları önlemek için sigorta doğrulama sistemlerinin hızlı çalışması gerektiğini belirtti. Bu nedenle dijital altyapı yatırımları ile sigorta firmalarının sahaya entegrasyonu büyük önem taşıyor.

İnsana odaklı bir yaklaşım benimsenmesi halinde, sağlık sigortasının ticaret yapan bireyler için güvenli bir çalışma zemini oluşturacağı ve uzun vadede bölgenin lojistik cazibesini artıracağı düşünülüyor. Ardahan’ın Kafkasya merkezli ticaretteki konumunu güçlendirecek bu süreçte, ATSO üyelerinin en az maliyetle fayda sağlaması hedefleniyor. Primlerin bölge gerçeklerine uygun belirlenmesi, küçük ölçekli işletmelere yönelik kademeli geçiş ya da indirimli prim uygulamalarının hayata geçirilmesi ve Türkgözü ile Aktaş sınır kapılarında dijital doğrulama süreçlerinin hızlandırılması talepler arasındadır.

Demirci ayrıca esnaf ve nakliyecilere yönelik bilgilendirme toplantılarının başlamadan önce düzenlenmesini önemsediğini ifade ederek, bölge ticaretinin güçlenmesi için çözüm odaklı bir yaklaşım izlemeye devam edeceklerini belirtti. Sınır ticaretinin bölgenin sosyal ve ekonomik omurgası olduğunu vurgulayan Demirci, bu omurgayı güçlendirme sorumluluğunun ortak bulunduğunu dile getirdi. DHA