Antibiyotik Direnci ve Çevre: BARÜ’de Bilim Kafesiyle Güncel Bir Bakış

Bilim iletişimi amacıyla düzenlenen etkinlikler zinciri kapsamında BARÜ Bilim İletişimi Ofisi’nin koordinasyonuyla gerçekleştirilen sohbet, antibiyotik direncinin küresel sağlık için oluşturduğu tehditleri uluslararası bir perspektifle ele alıyor. Sunumlar Türkçe ve İngilizce olarak yürütülürken antibiyotik kullanımının toplum sağlığı üzerindeki etkileri, bakteriyel direnç ve gen aktarımı konularına değinildi. Antibiyotik direnci küresel bir krizdir ifadesi, bu oturumun başlıca çıkış noktalarından biri olarak vurgulandı.

Etkinliğin açılışında BARÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, antibiyotiklerin modern tıbbın temel taşlarından biri olduğunu ancak günümüzde direncin ciddi bir sağlık tehdidi oluşturduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü’nün uyarılarına atıfta bulunarak üniversitelere ve bilim insanlarına düşen rolün altını çizdi. Ayrıca BARÜ Merkezî Araştırma Laboratuvarı Müdürü Prof. Dr. Cem Burak Yıldız, atık sular ve çevresel maruziyetin direnç gelişimini nasıl tetikleyebileceğine dikkat çekti.

Türkiye’de antibiyotik tüketiminin yüksek olması ve çoğunlukla hayvan yetiştiriciliğinde yoğun olarak kullanılan dozların, gelecekteki etkilerini nasıl değiştireceği konusu konuşuldu. Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Nakipoğlu, hayvan çiftliklerinde kullanılan yüksek doz antibiyotiklerin direnci tetiklediğini ve bunun insanların hastaneye yatış sürelerini uzatabileceğini belirtti. Ayrıca yüzey suları üzerindeki etkiler ve atık su arıtma tesislerinin bu süreçte kilit role sahip olduğuna dikkat çekildi.

Su kaynakları ve çevre üzerinde antibiyotik kalıntılarının birikimi konusuna odaklanan Nakipoğlu, atık su tesislerinin yeterliliğinin kritik olduğunu ve direnç genlerinin türler arasında aktarımını gösteren verilerin bulunduğunu ifade etti. OECD tahminlerine göre, önlemler alınmazsa 2035’te Türkiye’de dirençli enfeksiyonların oranı %40’a yaklaşabilir ve ülke sıralamasında Hindistan’dan sonra ikinci konuma gelebilir.

Etkinlik kapsamında Bartın Üniversitesi ile Kingston Üniversitesi arasındaki işbirliğiyle yürütülen çalışmaların amacı, yüzey sularında birikmiş antibiyotik kalıntılarını azaltmak ve güvenli bir çevre için özel giderim sistemlerini geliştirmektir. Bu kapsamda projenin su ve sağlık odaklı sonuçları ele alındı. Kingston Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mouhamad Khoder’in sunumu, çevresel ortamlardan antibiyotiklerin uzaklaştırılmasına yönelik çalışmaları ve antimikrobiyal direncin ele alınmasını hedefleyen projeyi derinlemesine açıkladı.