Ani Ören Yeri’nde Hz. Muhammed Yazılı Taş: Mevlid Kandili’nde Gün Yüzüne Çıkan Bir Bursa Mirası

Mevlid Kandili vesilesiyle Ani Ören Yeri’ndeki arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkarılan bezemeli taş, Selçuklu Mezarlığı’na ait olup kufi hatla Hz. Muhammed isminin altı kez tekrarlanmasıyla dikkat çekiyor. Taşın, merkezindeki sekiz köşeli yıldız motifinin etrafındaki yazı kuşağında Hz. Muhammed ismi üç kez görülebiliyor; şu an yalnızca yarısının ulaşmış olması, eserin bu kadar saklı kalmasına yol açıyor.

Türkiye’nin kültür mirası açısından önemli bir belge olarak değerlendirilen eser, Ani’nin Selçuklu mezarlığına özgü mimari özellikleriyle Anadolu’daki Türk-İslam kimliğinin somut bir nişanesi olarak öne çıkıyor. Eser, bir Selçuklu kümbetine ait olduğuna işaret eden bulgularla mezarlık kültürünün ve inanç dünyasının tarihsel izlerini taşıyor.

Arkeolojik çalışmalar 2021 yılından beri devam ederken, kazı ekibi tarafından elde edilen bulgular Ani’nin Türk-İslam tarihinin kapılarını aralayan bir merkez olduğunu yeniden kanıtlıyor. Mevlid Kandili’nin manevi iklimiyle buluşan bu yeni keşif, Anadolu’nun ilk Türk-İslam mezarlığı ve ilk Türk şehitliği iddialarını da gündeme getiriyor. Dua ve kutlama mesajlarıyla paylaşılan bulgunun, Mevlid Kandili’nin barış, huzur ve rahmet getirmesi dileklerini pekiştirdiği ifade ediliyor.

İlgili benzer mimari öğeler olarak, Tercan’daki Mama Hatun Kümbeti (1191), Malatya Ulu Camii (1224), Beyşehir Eşrefoğlu Camii ve Konya Tahir ile Zühre Mescidi gibi yapılar örneklerle paralellik gösteriyor ve Anadolu’daki Türk-İslam sanatının benzer süsleme motiflerini yeniden hatırlatıyor.