Mustafapaşa’da Dijital Envanterle Taş Konaklar Geleceğe Taşınıyor
Mustafapaşa’da taş konaklar, dijital envanterle güvenli uzun ömür için geleceğe taşınıyor; kültür mirası, teknolojiyle buluşuyor.
Mustafapaşa beldesindeki asırlık konaklar ve dini yapılar, dijital veri tabanıyla koruma altına alınıyor. 55 noktaya yerleştirilen karekodlar sayesinde ziyaretçiler açık hava müzesini andıran beldenin zengin mirasını interaktif olarak keşfedebiliyor.
KÜN Kapadokya Kültür Araştırmaları Merkezi tarafından yürütülen proje, tarihi mekanların tanıtımını yaparken gelecekte yapılacak restorasyon çalışmalarının da aslına uygun şekilde planlanmasına katkı sunuyor. Proje kapsamında konaklar dışında kilise, cami, medrese ve çeşme gibi yapılar da envantere dahil edilerek kapsamlı bir turizm envanteri oluşturuluyor.
Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü’nün 2021 yılında ‘En İyi Turizm Köyü’ seçtiği Mustafapaşa’da, yapıların girişlerine yerleştirilen karekodlar ziyaretçilere Türkçe ve İngilizce internet sitesinde yapıların tarihçesi ve mimari özellikleri hakkında bilgi veriyor. Dr. Öğr. Üyesi Şükran Ünser, 2020’den itibaren bu çalışmaların yoğunlaştığını ve dijital arşivin oluşturulduğunu belirtti.
Ünser’e göre beldenin sivil mimarisi, bölgenin geçmişini ve özgün karakterini en iyi yansıtan unsurlardan biri. “Mustafapaşa’yı portrelere benzetiyorum; her konak, bulunduğu doğa ve topoğrafya ile uyumlu, kendine özgü bir portre çiziyor” dedi. Ayrıca Serafim Rizos’un mübadele dönemi belgeleri de eski yapıların kayıtlarına değerli katkı sağlıyor ve bu belgeler proje kapsamına güç katıyor.
Merkez, bölge halkının kültürel varlıkları tanıması amacıyla çeşitli etkinlikler organize ediyor. Mustafapaşa’nın dijitalleştirilmesiyle köyün 55 noktasına yerleştirilen karekodlar sayesinde ziyaretçiler web sitesine kolayca ulaşabiliyor ve yapılar hakkında derinlemesine bilgi edinebiliyorlar. Belediye Başkanı Mustafa Özer ise yaklaşık 400 taş konaktan 140’ının tescilli olduğunu hatırlatarak, bazı konakların restore edilerek otel işlevi görmesini ve bu mirası gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladıklarını söyledi.
Eski fotoğraflarla mevcut durumun karşılaştırılması, beldenin mimari envanterinin güçlenmesini sağlıyor. Belediye, üniversite, sivil toplum kuruluşları ve yatırımcılar arasındaki işbirliği ile tarihi mirasın geleceğe taşınması hedefleniyor.