Hattuşa’da Multidisipliner Arkeoloji Seferi: 55 Uzmanın Katılımıyla 120. Yıl Raporu

Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Hattuşa Antik Kenti, yaklaşık 8 bin yıllık geçmişiyle arkeoloji dünyasında yeniden gündemde. 1906’dan beri süren kazılar, bu yıl 120. yılını kutlarken, Türkiye ile dört ayrı ülkeden toplam 55 bilim insanının katılımıyla yürütülecek.

Hattuşa, Hatti ve Hititlerin mirasını barındıran ve milattan önce 6. bin yıllara uzanan izleriyle UNESCO Dünya Mirişi listelerinde yer alan önemli bir sit olarak öne çıkıyor. Kent, Çorum’un 80 kilometre güneybatısında, yaklaşık 2 kilometrekarelik bir alanda 7 kilometrelik surlarla çevrili şekilde konumlanıyor ve uzun süredir arkeolojik çalışmaların merkezi durumunda.

Geleceğe Miras Projesi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün ortak yürüttüğü kazılarda, Kalkolitik Çağ’dan Roma dönemine kadar uzanan katı kalıntılar gün yüzüne çıkarılıyor. Bu çalışmalar, Hititlerin başkentliğini yaklaşık 450 yıl süren dönemi aydınlatmayı hedefliyor.

Schachner başkanlığındaki ekip 2006 yılından bu yana süren kazılarda bu yıl da Türkiye’yiçerisinde Almanya, İtalya, Macaristan ve ABD’den gelen arkeoloji, jeoloji, jeomorfoloji, mimarlık, filoloji ve arkeozooloji uzmanlarının yer aldığı geniş bir ekip ile çalışacak. AA muhabirine konuşan Prof. Dr. Andreas Schachner, bu sezon toplam 55 bilim insanı ve öğrencinin yanı sıra yerel halktan 105 işçinin de görev alacağını belirtti.

Schachner, Osmanlı Müze-i Hümayun tarafından 1906–1931 yılları arasında yapılan kazıların ardından, 1931’den itibaren Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün çalışmalarıyla devam eden süreçten söz etti. Bu yıl ekip, 150’nin üzerinde kişinin Hattuşa’da aktif olarak görev alacağını ifade etti.

“Burada birden çok bilim dalı aynı anda çalışıyor; arkeolojiyle sınırlı kalmıyoruz. Antropoloji, jeoloji, jeomorfoloji, mimarlık ve filoloji uzmanları ile birlikte, hayvan kemiklerini inceleyen çalıştaylar da yapılıyor. Ayrıca kimya ve fizik gibi fen bilimleri analizleri, eldeki görünümleri derinleştirmek için hayati önem taşıyor. Buradaki çalışmalar, adeta parçaların bir araya geldiği büyük bir puzzle gibi… verileri topluyor ve yorumlamak için geniş bir ekip bir araya geliyor.

Bu yıl Hattuşa’da çalışmalar beş ayrı noktada yürütülüyor. Amaç, mevcut mozaiğe yeni parçalar ekleyerek tarihsel süreci daha net bir şekilde ortaya çıkarmak. Jeolojik yapının karmaşık oluşu nedeniyle jeofizik çalışmaları her zaman beklenen sonuçları vermeyebiliyor; bu yüzden alanın haritasını çıkarmak için hala %50’den fazlası için net bir bilgi elde edilemiyor. Yüzde 20-30 arası alan ise kayalık veya erozyon nedeniyle incelenemiyor. Kalan yüzde ise henüz bakılmayı bekliyor.