Düldül Dağı’nda Keşfedilen Saxifraga sumruae: Endemik Bir Türün Keşif Hikayesi

Düldül Dağı’nın sarp kayalıklarında, zirveye yakın bölgelerde bulunduğu kaydedilen yeni bir taşkıran türü bilim dünyasına katıldı. Doğa tutkunu Mehmet Çelik’in keşfi, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ile yürütülen çalışmalar sonucunda tescil edildi. Türün bilimsel adı, kısaca Saxifraga sumruae olarak verildi ve bu yeni türe, Çelik’in eşi Sumru Çelik’e ithaf edildi. Ayrıca türün Türkçe adı olarak Düldül Taşkıranı belirlendi.

Prof. Dr. Yıldırım, bu taşkıran türünün Düldül Dağı’nda yaklaşık 1.800–2.200 metre yükseltilerde, kalker kayalıklarda ve sarp kıvrımlarda büyüdüğünü açıkladı. Çelik’in çabalarıyla ortaya çıkan bu keşif, Düldül Dağı’nın biyolojik çeşitlilik açısından taşıdığı önemin altını çiziyor ve bölgede 8 endemik türden biri olarak listeye dahil edildi. Bu endemikler arasında Düldül Dağı’na özgü olanlar bulunuyor ve bu sayede dağın özel konumu bir kez daha vurgulanıyor.

Teleferik projeleri tartışmaları devam ederken Prof. Yıldırım, zirve yakınlarındaki habitatların zarar görme riskine dikkat çekti. 250 kadar köke sahip olan bu tür, sadece dağın zirvesinde görüldüğü için insan aktiviteleri ve projelerle karşı karşıya kaldığında neslinin tükenme tehlikesiyle karşılaşabilir. Bu durum, iklim değişikliğinin etkileriyle birleşince koruma gerekliliğini daha da belirginleştiriyor.

Mehmet Çelik, 2019’da ilk kez gördüğü Saxifraga türünü daha sonra Prof. Yıldırım ile birlikte inceleyip yeni bir türe dönüştürdüğünü ifade etti. Bitkinin çatlak taşlarda yetiştiğini, kendine özgü sert yaprakları ve 5–6 cm boyunda çiçeklenme ile dikkat çektiğini belirtti. Çelik, bitkinin görülebilir olması zor olsa da, görmeye değer bir tür olduğunu vurguladı.