Ani Köprüsü: Restore edilmiş İpek Yolu’nun Yeniden Canlandırılmasına Doğru

Ani Köprüsü, İpek Yolu’nun kalbinde yer alarak medeniyetler arasında ticaret ve kültürel etkileşimi simgeleyen önemli bir yapıdır. 4 Mayıs’ta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın ortak restorasyon mutabakatı imzalanması, bölgede heyecanı artırdı. UNESCO Dünya Mirası Listesi kapsamındaki Ani Ören Yeri’nin iki ülkeyi birleştiren konumu, köprünün geçmişteki stratejik rolünü bir kez daha gündeme taşıyor.

Türkiye-Ermenistan sınırını ayıran Arpaçay Nehri üzerinde bulunan köprünün şu anda yıkılmış durumda olması, 11.-12. yüzyıllarda iki katlı inşa edildiğine işaret ediyor. restorasyon süreciyle birlikte köprü, bölgenin turizmi için önemli bir çekim merkezi haline gelme potansiyeline sahip. Araştırmacılar Ani Ören Yeri’nin Orta Çağ’ın görkemiyle öne çıkan şehirlerinden biri olduğuna dikkat çekerek, köprünün mirasının sadece mimari değil, Anadolu’daki Türk-İslam tarihinin erken dönemi için de kıymetli olduğunun altını çiziyorlar.

Doç. Dr. Muhammet Arslan, köprünün üzerindeki kitabe kalıntısının elimizde olmaması nedeniyle kesin inşa tarihi konusunda netlik olmadığını belirtiyor; ancak plan ve mimari öğeler 11.-12. yüzyıllar aralığını işaret ediyor. Köprünün açıklığı yaklaşık 30 metre olup, bu boyut Orta Çağ mühendisliğinin önemli bir başarısı olarak değerlendiriliyor. Yıkım, 19. yüzyıldaki işgal dönemine denk geliyor ve köprünün bir ayağı Türkiye tarafında, diğer ayağı Ermenistan tarafında kalmış durumda.

Arslan, ortak restorasyon protokolünün bu özel dünya mirasının korunması adına atılmış en değerli adımlardan biri olduğuna vurgu yapıyor. Proje kapsamında köprü ve çevresi için ortak kazı ve restorasyon çalışmaları planlandı. Dünya mirası koruma ilkeleri doğrultusunda, aslına bağlı bir restorasyon hedefleniyor ve bu çalışmaların 2026 kazı programına dâhil edilmesi öngörülüyor. Ayrıca, iki ülkenin normalleşme sürecinin bu mirasın korunmasına katkı sağlaması sevindirici karşılanıyor.

Kaynaklar: AA / Cüneyt Çelik; Haberler.com