Köklerden Gelen Motiflerin Zarafeti: Tezhip Sanatıyla Pazırık Halısı Desenleri

DPÜ Müzeler Koordinatörlüğü tarafından düzenlenen ve tezhip sanatçısı Zeynep Öden ile öğrencilerinin çalışmalarını bir araya getiren sergi, Özel Ahmet Yakupoğlu Müzesi’nde sanatseverleri buluşturdu. Geleneksel Türk tezhip sanatını, tarihî motiflerle buluşturan bu etkinlik, kültürel mirası sanatsal bir yorumla sergiliyor.

Serginin odak noktasını, dünyanın en eski halılarından biri olarak bilinen Pazırık Halısı oluşturuyor. Açılışta konuşan sanatçı Zeynep Öden, özgün desenleri ve bordürleri çağdaş tezhip bakışıyla yeniden ele aldıklarını belirtti. Pazırık Halısı’nın yaklaşık 2 bin 500 yıllık geçmişe sahip olduğu, 1940’larda Rus arkeologlarca gün yüzüne çıkarıldığı ve şu anda Hermitage Müzesi’nde bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

Öden, sergide yer alan motiflerin yalnızca estetik unsurlar olmadığını, Türk kültürünün tarihî hafızasını taşıyan semboller olarak ele alındığını vurguladı. Halının merkezindeki 24 figürün 24 Oğuz boyunu simgelediğini ifade eden sanatçı, bu desenlerin Türk topluluklarının geçmişine ve birlikteliğine işaret ettiğini söyledi.

Bordürlerde yer alan motiflerin de özel anlamlar taşıdığına değinen Öden, grifon olarak bilinen figürlerin koruyucu güç ve savunma işlevini simgelediğini belirtti. Ayrıca geyik figürlerinin Türk mitolojisi ve kültüründeki önemine dikkat çekti; bazı bordürlerde geyiklerin ayrıntılı işlendiğini ve bu figürlerin kurban ritüelleriyle ilişkilendirildiğini aktardı.

Etkinliğin öne çıkan bir başka yönü ise at motifleri oldu. Eski Türk topluluklarında at, yalnızca ulaşım aracı olmaktan çıkıp özgürlük ve güç simgesi olarak görülüyordu; Pazırık Halısı’ndaki atların kuyruklarının bağlı biçimde tasvir edilmesi de bu ritüeli yansıtıyor. Sanatçı, desenlerle tezhip sanatını bir araya getirerek yeni kompozisyonlar oluşturduklarını ifade etti.

Öden, “Geçmişten gelen motifleri güncel sanat diliyle yeniden yorumlayarak kültürel mirasımızı yeni nesillere aktarmayı hedefledik,” diye konuştu. Sergi hakkında daha fazla bilgi, ziyaretçiler için sergileniyor.