Yassıtepe’de 5 Bin Yıllık İzler: İzmir’in Tarihi Zenginliğinin Başlangıç Noktası

İzmir’in merkezindeki yapılaşmanın altında, yaklaşık beş bin yıl öncesine uzanan farklı bir kent yaşamının izleri Yassıtepe’de gün yüzüne çıkıyor. Bölgede bulunan büyük depolama küpleri, üzümden şaraba, pekmeze ve kuru üzüm üretimine dair bulgular; bronz işçiliği ile çanak çömlek üretimini de ortaya koyuyor. Kentin çevresinde savunma amaçlı surlar olduğuna dair bulgular ise bu yerleşimin geniş bir komplekse sahip olduğunu gösteriyor.

Bornova Ovası’nda ise yaklaşık beş bin yıl önce planlı bir şehirleşme ve üretim süreçleri dikkat çekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Zafer Derin yönetimindeki kazılar, İzmir’in kentleşme ve ticaret tarihi hakkında yeni bulgular sunuyor.

İzmir’in zenginliğinin başlangıç noktası olarak görülen Yassıtepe üzerine yapılan açıklamalarda, bu yerleşimin Troya’nın en erken dönemleriyle paralellikler taşıdığı vurgulanıyor. Kazı başkanı Derin, burada düzenli bir kent yerleşiminin kurulduğunu ve depolama alanları, üretim tesisleri ile tapınakların bir arada bulunduğu bir yerleşim kurulduğunu belirtiyor. Dışarıya da surlarla çevrili olan bu yerleşimin “İzmir’in bir Troya’sı” olarak nitelendirildiğine işaret ediliyor.

Yassıtepe’de bulunan çok sayıdaki büyük depolama küpü, tarımsal ürünlerin planlı biçimde depolandığını gösterirken, ticari hayata bu depolarda başlayan hareketlilikle yön veriyor. Buradan, İzmir’in zenginliğinin temellerinin atıldığı ve üzüm ürünlerinin çeşitli formlarda ticarete katıldığı ifade ediliyor. Bornova misketinin doğum noktası olabileceğine dair tahminler ise bu bulgularla güçleniyor.

Bu yılki çalışmalar kapsamında yaklaşık beş bin yıl öncesine ait zeytin çekirdekleri ve Mezarların Miken kültürüyle ilişkilendirildiği bulgular elde edildi. Ölülerin yakılmadan büyük küpler içerisine konulduğu mezarlarda çeşitli hediyeler de bulundu. Mikenlerin Girit ve Rodos’a uzanan ticaret ağını kuvvetlendirdiğini belirten Derin, bu mezarların da söz konusu ticaret hareketliliğiyle ilişkilendildiğini ifade ediyor; kaplar ve çok sayıda takı ile birlikte yanlarına konulan zeytinyağı ve şarap görünümleri dikkat çekiyor.

Panter kalıntılarının bulunması ise bölgenin yönetici figürünün güç gösterimini anlamak adına önemli bir ipucu olarak değerlendiriliyor. Ayrıca bölgede ayı kalıntılarının da tespit edildiğini belirten Derin, bu tür avların dönemin idare yapısını ve güç göstergesini yansıttığını söylüyor. İzmir ve çevresinde panter avcılığının kaydı, 20. yüzyıla kadar uzanırken yakın dönemde hayvanların yaşam alanlarında yaşayabildiği örneklerden biri İzmir Hayvanat Bahçesi’nde korunmuş durumda. “Zoza” olarak adlandırılan panterin, daha sonra doğal şekilde yaşamını yitirdiği kaydediliyor ve bu tür türlerin binlerce yıl boyunca bölgenin dikkat çekici unsurları arasında olduğuna vurgu yapılıyor.

Kentin yönetici konuklarını ağırladığı kabul salonu olarak değerlendirilen alanlar da yerleşimde tespit edildi. Yapıların yoğun buluntuları, yüzlerce kapın çıkarıldığı bazı bölümlere işaret ediyor. Yassıtepe’nin tarih boyunca defalarca yıkılıp yeniden ayakta kaldığı belirtilirken, M.Ö. 2800 yıllarında meydana gelen büyük depremin yerleşimin kaderini değiştirdiği ifade ediliyor; bu deprem İzmir’in yaşamını da durağanlaştıran ağır bir kırılma olarak konumlanıyor.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı (DHA) | Kaynak: Ensonhaber