Yanan 3 bin hektar ormanın dönüşümü için 100 yıl gerekli

Bursa Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Burak Arıcak, Bursa’da gerçekleşen ve büyük yankı uyandıran orman yangınlarının boyutları hakkında detaylı açıklamalarda bulundu. Yaklaşık 3 bin hektarlık geniş bir alanın küle döndüğünü ve bu alanın toplamda 2 bin 200 futbol sahasına eşdeğer olduğunu belirterek, yangının büyüklüğünü gözler önüne serdi. Bu kayıplar, sadece ağaçların yok olmasıyla sınırlı kalmayıp, ekosistemlerin ve bölgenin doğal dengesinin ciddi anlamda zarar görmesine de neden olmaktadır.

Yanmanın Ekosisteme ve İklime Etkisi

“YANAN ORMAN, YALNIZCA AĞAÇ DEĞİLDİR” diyen Arıcak, ormanların sadece ağaçlardan ibaret olmadığını, aynı zamanda yaban hayatı, toprak ve iklimle iç içe geçmiş karmaşık yaşam alanları olduğunu vurguladı. Ormanların, okyanuslardan sonra en büyük karbon yutağı olduğunu hatırlatan uzman, “Bir orman yangını, iklim değişikliğiyle mücadelede en güçlü doğal savunmamızın da yok olması anlamına gelir” dedi. Yangın sırasında atmosfere salınan karbondioksit miktarının, iklim krizini derinleştirdiğine ve küresel ısınmayı hızlandırdığına dikkat çekti. Ayrıca, yangının tetiklediği çevresel kısır döngüyle birlikte, atmosferdeki karbon salınımı artarak, iklim değişikliğinin etkilerini daha da şiddetlendiriyor.

Yeniden Yeşillendirme ve Doğal Dönüşüm Süreci

“YANAN ORMANLIK ALANLAR YÜZ YILDA ESKİ HALİNE DÖNER” ifadesiyle Arıcak, ormanların yeniden eski haline gelmesi konusunda umut verdi. Yanan alanların yeniden yeşillendirilmesi ve doğanın kendini yenileme süreçleri, Anayasa’nın 169. maddesi gereği zorunlu olup, bu görevi Orman Genel Müdürlüğü yürütmektedir. Bursa’da özellikle kızılçam ve karaçam türlerinin yoğun olarak yandığını belirten Arıcak, kızılçamın hem yanmaya eğilimli hem de kendini yenileyebilen bir tür olduğunu vurguladı. Bu özellikler, yangından sonra doğal yeniden oluşumu hızlandırmaktadır.

Yangın Sonrası İlk Adımlar ve Onarım Çalışmaları

Yangın sonrası yapılacak ilk ve en önemli adım, hasarın detaylı bir şekilde tespiti olmaktadır. Arıcak, bölgedeki ekonomik değeri olan ağaçların, sanayi odunu, yakacak odunu veya yonga gibi ürünler haline getirileceğini açıkladı. Ardından, bölgenin yeniden ağaçlandırılması amacıyla fidan dikimi ve tohumlama çalışmaları başlatılacaktır. Bu süreç, ekosistemin kendini yenileme kapasitesine katkı sağlayacak ve bölgenin doğal yapısına yeniden kavuşmasını sağlayacaktır.

Yangının Çevresel ve Toprak Üzerindeki Yıkıcı Etkileri

“TOPRAK, YABAN HAYATI VE EKOSİSTEM DE ZARAR GÖRÜYOR” diyen Arıcak, yangının yalnızca ağaç ve hayvan yaşamını değil, aynı zamanda toprak yapısını da olumsuz etkilediğine işaret etti. Yangın sonrası topraktaki organik maddelerin yanması sonucu, toprakta asitlik artmakta ve su tutma kapasitesi düşmektedir. Bu durum, erozyon riskini artırmakla birlikte, toprağın uzun vadede kendini yenilemesini engellememektedir. Uzmanlar, bu olumsuz etkilerin zamanla azalacağını ve doğanın kendi kendini iyileştirme yeteneğinin devreye gireceğini belirtiyorlar. Ancak, bir orman örtüsünün tekrar görünür hale gelmesinin yaklaşık 10 yıl sürdüğü, tam anlamıyla bir orman ekosisteminin yeniden oluşmasının ise yaklaşık 100 yılı bulduğu açıkça ortaya konmaktadır.

İnsan Kaynaklı Yangınların Orman Yangınlarındaki Payı

“ORMAN YANGINLARININ YÜZDE 90’I İNSAN KAYNAKLI” diyerek, Arıcak, orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu vurguladı. Vatandaşlara özellikle yaz aylarında daha dikkatli ve sorumlu davranmaları çağrısında bulundu. Unutulmaması gereken en önemli nokta ise, bugün yanan bir ormanın, yıllar sonra yeniden yeşerip ekosistem haline gelmesinin zaman aldığını, bu sürecin ise yaklaşık bir asır sürdüğüdür. Bu nedenle, insanların bilinçli hareket etmesi ve ormanlara karşı duyarlı olması büyük önem taşımaktadır. Yangınların önlenmesi ve doğal döngünün korunması, iklim krizinin hafifletilmesi ve gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakmak için temel unsurlardandır.