Urartu Kalesi: Van ve Muş Bölgesindeki Dev Keşif ve İncelemeler

Urartu medeniyetinin erken dönemine ait olduğu değerlendirilen devasa bir kale, Muş’un merkezine bağlı Mescidli köyü sınırlarında gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 120 bin metrekarelik bir alanı kapsayan bu yapı, uydu görüntülerinin analizinde ortaya çıkan doğal topoğrafya ile uyumsuz izlerin saha çalışmalarında doğruluğunu kanıtladı. Ekipler, yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğundaki surlarla çevrili büyük bir kale yerleşiminin varlığını tespit etti.

Kale, kiklopik ve poligonal taş işçiliğiyle inşa edilmiş olup Erken Demir Çağı kaleleriyle benzerlik gösteriyor. Araştırmayı yöneten arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu, kalenin Urartu Krallığı’nın batıya doğru yayıldığı güzergahında bulunduğuna dikkat çekti ve bu yapıların, Urartu’nın erken başkenti Arzaşkun’un konumuyla ilgili yeni bulgular sunabileceğini belirtti. Ayrıca, kalenin korunması amacıyla Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na başvurulduğunu ifade etti.

Uydu verilerinin analizinde, kalenin surlarının toplam uzunluğu 1,4 kilometre olarak belirlendi. İç tarafta ulaşılan yükseklik yaklaşık 2 metre, dış cephede ise 4 metreyi buluyor. Yüzölçümü 120 bin metrekare olan alan, yaklaşık 17 futbol sahasına denk geliyor ve surlar, kimlikli bir kiklopik düzende ilerliyor. Alanda, kuzey kesiminde yapı kalıntılarının izleri belirginleşirken, güneyde ise çapı yaklaşık 25 metre olan bir daire şeklinde çukur dikkat çekiyor; bu çukurun su ihtiyacını karşılamaya yönelik bir yapı olduğunun üzerinde duruluyor.

Uzun zamandır Muş bölgesinde tespit edilen en geniş kalelerden biri olarak nitelendirilen bu keşif, Urartu tarihi coğrafyasının batıya uzanan yayılımını anlamada önemli bir adım olabilir. Bölgenin Urartu yolunun geçtiği rota üzerinde yer alması, kalenin konumu açısından stratejik bir öneme sahip. Arzaşkun’un hangi coğrafyada bulunduğu konusunda akademik tartışmalar sürerken, elde edilen bulgular bu tartışmaları güçlendirecek nitelikte yeni veriler sunabilir. Bilimsel araştırmalar ve arkeolojik çalışmalar tamamlandığında kesin sonuçlar elde edilecek.