Türkiye’de Organ Bağışında Dijital Dönem: E-Devlet ve e-Nabız ile Özgür irade ve hızlı süreç

Organ bağışı alanında dijitalleşmenin etkisi hızla artıyor. İnsanlar artık e-Devlet ve e-Nabız üzerinden bağış beyanında bulunabiliyor; bu sayede süreçler daha hızlı ilerliyor ve bağışçı iradesi güvence altına alınıyor. Organ bağışına yönelik farkındalık toplantılarında, Güven Hastanesi Organ Nakli Merkezi’nden Prof. Dr. Burak Işık, bunun yalnızca bir fedakarlıktan öte, yaşamı kurtaran bir sorumluluk olduğunu vurguluyor. Yeni düzenlemenin etik ve şeffaf bir çerçeve sunduğunu belirten Işık, dijital beyan sisteminin vatandaşların kararlarını kolaylaştırdığını ifade ediyor. Başlıca amacı, bağışçı iradesinin tekil ve değiştirilmez bir karar olarak kabul edilmesini sağlamaktır.

26 Eylül itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme, bağışçı iradesinin birincil kabul edilmesini ön planda tutuyor. Bu sayede bağış kararı, ailesinin görüşüne bağlı kalmadan geçerli sayılıyor. Dr. Işık’a göre bu adım, hem etik hem de şeffaf bir yaklaşımı pekiştiriyor ve bağış sürecinin kişiye özgü iradeyi esas alacak şekilde korunmasını sağlıyor.

Prof. Dr. Işık, “Bir imza, binlerce hayata umut olabilir” ifadesiyle dijitalleşmenin farkındalık yaratmadaki rolüne vurgu yapıyor. e-Devlet üzerinden birkaç saniyede tamamlanabilen bir işlem, bir çocuğun kalbi, bir annenin böbreği ya da bir babanın karaciğerinin yeniden çalışır hale gelmesini sağlayabilir. Ailelerle bağış konuşmalarının acil durumlarda hızlı ve doğru kararlar alınmasına olanak tanıdığına dikkat çeken Işık, bugün konuşmanın yarın bir can kurtarabileceğini sözlerine ekliyor. Bugün konuşmak, yarın bir canı kurtarır.

KADAVRA BAĞIŞINI ARTIRMAK ZORUNDAYIZ Türkiye’nin canlı vericiden yapılan nakillerde Avrupa’da önde gelen ülkeler arasında yer aldığına işaret eden Prof. Dr. Burak Işık, kadavradan bağış oranının düşük olması nedeniyle potansiyelin tam olarak değerlendirilemediğini belirtiyor. Dijital beyan sistemi, ülke için tarihi bir fırsat olarak görülüyor.

Türkiye ve dünya verileri Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2025 itibarıyla Türkiye’de organ nakli bekleyen hasta sayısı 33 bini aşıyor; şimdiye dek toplam nakil sayısı 74 bini geçmiş durumda. Dünya Sağlık Örgütü verileri ise 2023’te dünya genelinde 172 binden fazla organ nakli gerçekleştirildiğini ve bu rakamın bir önceki yıla göre yaklaşık %10 arttığını gösteriyor.

Organ bağışı, yaşamın devamını sağlayan en yüce armağandır ifadesini yineleyen Prof. Dr. Burak Işık, dijital adımların yalnızca teknolojik yenilikler olmadığını; insan hayatına verilen değerin somut göstergesi olduğunu belirtiyor. #Açıkça organ bağışı çağrısında bulunan Işık, herkesi bağışçı olmaya davet ediyor.

NASIL BAĞIŞÇI OLUNUR? 1) e-Devlet üzerinde “Organ ve Doku Bağışı Sorgulama ve İptali” hizmetine gidip beyan oluşturabilirsiniz. 2) e-Nabız üzerinden bağış vasiyetinizi kaydedebilirsiniz. 3) İsterseniz il sağlık müdürlükleri ve hastanelerde form doldurarak kartlı bağışçı olabilirsiniz.