Türkiye’de Kronik Böbrek Hastalığında Erken Tanı ve Organ Bağışı: Yaşamı Uzatan Stratejiler

Türkiye Nefroloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Böbrek Sağlığına ilişkin açıklamasında kronik böbrek hastalığının ülke genelinde giderek yaygınlaştığını vurguladı. Erken tanının ve organ bağışının hayati önem taşıdığını belirten Türkmen, hastalık riski taşıyan milyonlarca kişiye dikkat çekti.

Güncel verilere göre kronik böbrek hastalığı sıklığı yaklaşık %16’ya ulaşmış durumda. Bu oranın kırılgan bir sarmal oluşturduğunu ve erken müdahaleyle ilerlemenin yavaşlatılabileceğini ifade etti. Vatandaşların düzenli kontrollerinin, sinsi ilerleyen hastalığın erken evrede tespit edilmesini sağlayabileceğini kaydetti.

Her yıl yaklaşık 13 bin yeni hasta diyalize başlamaktadır. Türkmen, hastalık ilerlediğinde böbrek fonksiyonları kritik düzeylere indiğinde diyaliz ya da organ naklinin hayat kurtarıcı seçenekler olduğunu belirtti. Türkiye’de yıllık diyaliz dahil yeni hasta sayısının bu ölçüde artmasına rağmen, organ nakli açısından değerlendirildiğinde gündemde olan rakamlar farklı seyrediyor.

Türkiye’de bulunan organ nakli kapasitesi ve bağış davranışı konusunda ise ülkedeki bağış oranlarının hedeflenen seviyelerin uzağında kaldığını ifade etti. Batı Avrupa ve Amerika’da kadavradan yapılan nakiller daha baskınken, Türkiye’de canlı donörlerden yapılan nakillerin ağırlıkta olduğunu dile getirdi. Kadavra bağışının milyon nüfusa düşen oranı yaklaşık 5 civarında kalırken, ABD ve İspanya gibi ülkelerde bu oran 50’ye yakın rakamlara çıkabiliyor.

Çapraz nakil sisteminin potansiyel yararı da vurgulandı. Doku veya kan grubu uyumsuzluğu nedeniyle nakil yapılamayan ailelerin ulusal bir merkezde bir araya getirilmesinin nakil sayısını en az %10 artırabileceği belirtildi. Ayrıca yeni yönetmeliklerle beyin ölümü tespitinde aileye bilgilendirme sürecinin kolaylaştırılması, bilimsel olarak olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi. Toplumsal farkındalığın artırılmasının da bağış ve nakil süreçlerini destekleyeceği vurgulandı.

Olaylar arasında, nakil sonrası yaşam kalitesinin artması ve bazı hastaların anne olma ihtimalinin söyledikleriyle örtüştüğü ifade edildi. Nakil sonrası düzenli takip ve merkez denetimlerinin Türkiye’nin böbrek sağlığı politikası için kritik olduğunu belirten Prof. Dr. Türkmen, bu süreçlerin hastaların yaşam süresini uzatabileceğini belirtti. Kaynak: İHA