Türkiye’de Doğurganlık Hızı ve Aile Politikalarının Yeni Dönemi

Türkiye üzerinde doğurganlık hızında görülen düşüş, uzun zamandır gündemde olan bir konudur. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıklamalarına göre ülkenin doğurganlık hızı, 2,1′in aşağısında seyrederek kritik eşiklere yaklaşmaktadır. Bu durum, toplumsal yapı üzerinde sessiz bir dönüşümün işaretleri olarak değerlendiriliyor ve özellikle kadınların ilk anne olma yaşında belirgin bir artış gözlemleniyor.

Mevcut trendler devam ederse, 2100 yılına kadar Türkiye nüfusunun beklenen aralıkta değişmesi muhtemeldir; bazı senaryolar 25 ile 54 milyon arasında bir aralığı öne çıkarıyor. Bu gidişat, yalnızca demografik değil, ulusal güvenlik ve beka açısından da önemli bir mesele olarak ele alınmaktadır.

Bakanlık tarafından vurgulanan anahtar mesajlar şu şekilde özetlenebilir: güçlü aile yapısı olmadan güçlü bir toplum ve devlet inşa etmek mümkün değildir; bu nedenle aile politikaları merkezde tutulmakta ve çeşitli destek mekanizmaları devreye alınmaktadır. Özellikle 81 ilde hayata geçen Aile ve Gençlik Fonu ile binlerce çift yararlandı ve milyonlarca liranın ödemesi gerçekleştirildi.

Bu dönemde hayata geçirilen doğum destek programları, çocuk sayısının azalması ve annenin ilk çocuk planlamasında yaşanan değişimler üzerinden değerlendiriliyor. İlk çocuk için tek seferlik destek 5.000 TL olarak uygulanıyor; ikinci çocuk için aylık 1.500 TL, üçüncü ve sonraki çocuklar için ise aylık 5.000 TL ödemeler annelerin hesaplarına aktarılıyor. Şu ana kadar 721 bin çocuk için toplamda yaklaşık 8,7 milyar liralık ödeme yapıldı.

2026-2035 Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında, bu döneme özel çalışmalar bir genelge ile yapılandırılacak ve Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla tanıtılması planlanan programlar hayata geçirilecek. Aliyaşlılar için ise evlerinde ve aileleriyle onurlu bir yaşam sürmeleri hedefleniyor; bu kapsamda evde bakım ödemeleri, huzurevi hizmetleri ve ücretsiz bakım gibi destekler öncelik kazanıyor.