Termessos’ta 14 Metrelik İki Anıt Mezarda Yeniden İnşa Hikayesi

Antalya’nın Döşemealtı ilçesindeki Termessos Antik Kenti, UNESCO Geçici Listesi’nde yer alan ve milattan önce 4. yüzyıla uzanan geçmişiyle dikkat çekiyor. Bu yıl Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen kazı çalışmalarıyla 14 metre yükseklikteki iki anıt mezarın orijinal taşlarıyla yeniden ayağa kaldırılması için yoğun bir çalışma sürüyor.

Çalışmalar, kentin lahit formundaki 3 bin mezarı ve 900’ü aşkın yazıtı barındıran nekropol alanına odaklanıyor. Ekipler, iki ana anıt mezarı yüzlerce yıl sonra yeniden canlandırmak amacıyla yaklaşık 14 metre yüksekliğe ulaşacak şekilde tasarlanan yapıların bilgisayar ortamında 3 boyutlu modellerini çıkardı. Tüm süreçte taşların dayanıklılığını analiz eden uzmanlar, yenileme aşamasında orijinal malzeme ve formu ön planda tutuyorlar.

Kazı Başkanı Mustafa Koçak, nekropolün Akdeniz’in en büyüklerinden biri olduğunu vurgulayarak çalışmaların ayrıntılarını paylaştı. Yolun sağında ve solunda yer alan 3 binden fazla mezarın yanı sıra bu mezarlara ait 900 yazıt bulunduğunu belirten Koçak, iki ana anıt mezar üzerinde yoğunlaşmayı sürdürdüklerini ifade etti. Bir mezarın giriş kapısının yanlarında dans eden kadın kabartmalarının bulunduğunu söyleyen Koçak, bu mezarın yaklaşık olarak 14 metre yüksekliğe ulaşmasını öngördüklerini açıkladı. Kabartmalarla birlikte tiyatro maskeleri, eroslar, nikeler, aslan kabartmaları ve bezeler gibi süslemeler de bu yapıları$_{ }$çerçeveleyen unsurlar arasında sayıldı.

Anıt mezarların orijinal taşlarıyla yeniden ayağa kaldırılmasının hedeflendiğini belirten Koçak, kadının mezarı ile eşinin mezarının birlikte ele alınacağını aktardı. Büyük podyuma sahip olan anıt mezarların dört yönde kalkan, mızrak, kılıç, zırh ve baltalar gibi kabartmalarla süsleneceği belirtildi. Bu silah kabartmalarının bazıları dönemin gerçek kullanımına aitken, bazıları efsanevi düşmanlara atıfta bulunuyor. En dikkat çekeni ise Amazon savaşçılarına ait kalkan ve balta motifleri olarak öne çıkıyor.

Projeye ilişkin çalışmalar bilgisayar ortamında canlandırıldı ve anıt mezarlardan her biri ayakta durduğunda Termessos’un simge yapılarından biri olarak kente eklenmesi hedefleniyor. Bölgedeki taş yapılar, Hristiyanlık döneminde kilise yapımında kullanıldığı için bozulmadan günümüze ulaşmış durumda. Anıt mezarların elemanları ise orijinal halinde korunuyor.

Güllük Dağı eteklerinde konumlanan Termessos, antik çağdan gelen zorlu coğrafyasıyla biliniyor. Büyük İskender’in kuşatmasına rağmen kentin güçlü savunması nedeniyle ele geçirilemediği bilgileri, tarih kaynaklarında halen yer alıyor.