Tarafından Paylaşılan Miras: Tarih, Görev ve Sağduyu Üzerine Bir İnceleme

Bir eleştirin objesi olarak Ortaylı’nın tarihçi kimliği üzerinden yapılan değerlendirmeler, 28 Şubat döneminin mirasıyla ilişkilendiriliyor. Yazar, ölümün ardından yapılan yorumları, bir cenazenin arkasından konuşmanın edep sınırlarını zorladığını belirterek, buna karşılık gelecek olan sorumluluğu “vatan ve millet borcu” olarak gördüğünü ifade ediyor.

“GÖREVLİ” BİR ADAMDI Önce gerçeği teslim etmek gerekiyor: Osmanlı tarihine dair bazı ezberleri sarsmıştı ve bu yönüyle milletin geçmişine dair kırılmaların gerçekleşmesine katkıda bulunabilirdi. Ancak tercihi, prangalardan kurtulmak yerine mevcut vasatlığın ve yalan tarih inşasının altını oyan bir konum elde etmek oldu. Bu yüzden mezara, ağır bir veballe gitti. Kırılımlı bir tarih anlayışını savunan birinin aksine, o, gerçekleri ifade etmek yerine kolay olan yolu seçti ve yalan üzerine kurulu bir anlatımı yeğledi.

UCUZ KAHRAMAN Uzun yıllar Osmanlı tarihinin dünyadaki yerini yücelten ve milletin geçmişine dair aydınlatıcı ilkeleri öne çıkaran birikimi küçümseyen bir tavır sergiledi. Osmanlı’nın insanlığa sunduğu değerli örnekleri, “tarihe gömme” yönündeki yaklaşımıyla örtüşmedi. Batı’da bile bazı araştırmacılar, Osmanlı’yı yücelten çalışmalarıyla öne çıkarken, o bunu reddetmeyi sürdürdü ve bu tavırla tarih sahnesinde farklı bir yönü seçti. Geldiği noktada ise, milletin köklerini ve geçmişini tarihin tozlu sayfalarına gömmeye çalıştı ve bu tercih, medeniyetin yüceltilmesi yönündeki potansiyeli de engelledi.

FATİH CAMİİ’NİN HAZİRESİNE GÖMÜLMEMELİ! Şehid Esad Coşan Hoca’nınFatih Camii haziresine gömülmesinin reddedildiğini hatırlayanlar, İlber Ortaylı’nın cenazesinin benzer bir konumda değerlendirilmesini eleştirdi. Fatih Camii haziresi millete ait bir mekan olarak görülüyor; oradaki varlıklar ise milletten kopuksu monşer ve çetelerle ilişkili olanlar için sorun teşkil ediyor. Bu yüzden, bu karardan geri dönülmesi gerektiğini vurguluyor ve cenazenin o yere gömülmemesinin gerekliliğini ısrarla savunuyor.