Sürüş Verileriyle Bilişsel Risk: Yaşayan Verilerden Erken Uyarı

Araç kullanma alışkanlıkları, bilişsel gerileme riski taşıyan bireylerin erken aşamada belirlenmesine yardımcı olabilecek ipuçları sunuyor. ABD’de yayımlanan bir çalışmada, sürüş verileri ile bilişsel durum arasındaki bağ incelendi. Çalışmaya, hafif bilişsel bozukluk (HBB) belirtileri olan ortalama 75 yaşında 56 kişi ile bilişsel açıdan sağlıklı 242 katılımcı dahil edildi.

Başlangıçta sürüş alışkanlıkları her iki grupta da benzer görünse de, izleme süresince HBB’li katılımcılarda aylık sürüş mesafesi, gece sürüşlerinde yoğunlaşan sınırlamalar ve rota değiştirme sıklığında belirgin düşüşler kaydedildi. Üç yıl süren bu araştırma, sürüş verilerinin kişinin ne kadar uzağa gidebileceği, dışarı çıkma sıklığı ve aynı rotayı izleme eğilimi gibi faktörlerle bilişsel durum hakkında standart hafıza testlerinden daha fazla bilgi sağlayabileceğini gösterdi.

Araştırmacılar, yolculuk mesafesi, hız sınırının aşılması sıklığı ve sürüş rutini değişim oranı gibi verileri kullanarak bireylerin bilişsel bozukluk geliştirme ihtimalini yaklaşık %82 doğrulukla öngörebildi. Yaşa, kişisel özelliklere, bilişsel test sonuçlarına ve Alzheimer ile ilişkili genin varlığına dair bilgiler eklendiğinde bu doğruluk oranı yaklaşık %87’ye yükseldi.

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden yazar Dr. Ganesh M. Babulal, günlük sürüş davranışlarının izlenmesinin bilişsel becerileri takip etmenin düşük maliyetli ve rahatsızlık vermeyen bir yolu olduğunu ifade ederek, “Bu yöntem, kazalar ya da kritik hatalar olmadan önce risk altındaki sürücülerin daha erken tespit edilmesini sağlayabilir.” şeklinde görüş bildirdi.

Kaynak: AA / Nuri Aydın – Sağlık