Stratonikeia’da Restore Edilen Yapılar ve Geleneksel Mesleklerin Yeniden Canlanışı

Muğla’nın Yatağan ilçesindeki Stratonikeia Antik Kenti, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi kapsamında ziyaretçilere kapılarını yeniden açıyor. Restore edilen alanlar, unutulmaya yüz tutmuş meslekleri canlı tutmayı hedefliyor; gladyatörlerin kenti olarak bilinen bu bölge, dünyanın en büyük mermer kentlerinden biri olarak da öne çıkıyor. 1977 yılından beri süregelen kazı ve restorasyon çalışmaları, yılın her döneminde kesintisiz sürüyor.

Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinin yanı sıra Menteşe Beyliği, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait izler de yapıların bütününde korunuyor. Gün yüzüne çıkarılan yeni eserler ile birlikte tarihi taşlar, özgün formlarıyla yeniden aslına uygun restore ediliyor. Stratonikeia ve Lagina Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, yapıların bir bütün halinde korunması gerektiğini belirterek, alandaki başlıca alanların eşsiz bir panoramayı oluşturduğunu ifade ediyor.

Köy meydanı, farklı dönemlerin iç içe geçtiği özel bir alan olarak öne çıkıyor. Arkeolojik çalışmaların önemli bir bölümünü kapsayan bu meydanda Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait yapılar da özgün dokuyu muhafaza ediyor. Ziyaretçilerin köy meydanında, arkeolojik kazıların ve restorasyonların etkileyici denge içinde geldiğini görmek mümkün.

2025’e odaklanan çalışmalar, dükkan ve evlerin yeniden canlandırılmasına yöneliyor. Sami Akdeniz Evi ve Fırını gibi eski vatandaşların eseri olan dükkanlar, adlarıyla yaşatılarak ziyaretçilere sunulacak. Söğüt, 2026 yılında da restorasyonların süreceğini ve amaçlarının Osmanlı yerleşim dokusunu canlı tutmak olduğunu vurguluyor. Ziyaretçiler, çınar ağacının gölgesinde dinlenirken restore edilen dükkanlardan alışveriş yapma imkanı bulacaklar ve bu tarihi atmosferi birebir yaşayacaklar.

“Geleceğe Miras Projesi” kapsamında atılacak adımlar, aşama aşama uygulanacak ve bu süreçte köy meydanı, farklı meslek erbaplarının yeniden canlandığı bir merkez olarak öne çıkacak. Bakırcıdan ayakkabıcıya uzanan geleneksel sanatlar, köy meydanını eski ruhuna uygun biçimde canlandırmayı hedefliyor. Sami Akdeniz’in fırını restore edilerek yeniden hizmete açılacak; diğer dükkanlar da özgün kullanımlarına uygun olarak düzenlendi. Şu an bir dükkanımızda bakırcı göze çarparken, kısa süre içinde ayakkabıcılık ve diğer meslekler de katılacak. Amaç, yapıyı korurken ‘koruma-kullanma dengesini’ sürdürerek tarihî dokuyu canlı tutmak.

Prof. Dr. Söğüt, ziyaretçilerin Osmanlı döneminden kalma taş döşeli yollarda gezinirken tarihsel bütünlüğü daha net hissettiklerini belirterek, bu deneyimin dönem ruhunu derinleştirdiğini söyledi.

Kaynaklar: AA / Durmuş Genç; Haberler.com