Sahnenin Seslendiği Dut Sazları: Şanlıurfa’da Geleneksel Oyma Saz Üreticisi Yahya Çekirge

Şanlıurfa’da UNESCO Müzik Şehri kimliğini taşıyan şehirde, bağlama ustası Yahya Çekirge bugünler de köklü bir mirası yaşatıyor. Babasından öğrendiği saz yapımını, geleneksel yöntemlerle sürdüren Çekirge, 1947 yılında başlayan bu yolculuğu 1992 yılında babasının vefatıyla devralmış ve o günden bu yana el işçiliğini ön planda tutarak üretimini sürdürüyor.

İşte dut ağacından oyma tekniğini benimseyerek ortaya çıkan bağlamalar; yalnızca ses değil, aynı zamanda bir kültürün de taşıyıcısı olarak sahnelerde yankılanıyor. Şanlıurfa’nın zengin müzik geleneğinin vazgeçilmez parçalarından olan sıra gecelerinde de sahne alan Çekirge, dinleyicilerine geleneksel değerlerle dolu bir deneyim sunuyor.

Çekirge, AA muhabirine konuşurken, sazların ses kalitesinde ağacın kuruma süresinin, tekne inceliğinin ve kullanılan malzemelerin belirleyici olduğunu vurguladı. Ağacın kuruması için aylarca beklemenin gerekliliğini anlatan ust, günümüzde bazı fabrikasyon üretimlerin hızına işaret ederek, “Günde yüz saz çıkaran fabrikalara karşı el işçiliğiyle üretilen sazların ayrı bir kalitesi var” dedi.

Geleneksel oyma ve cilalama yöntemlerine bağlı kalan Çekirge, kendi üretiminde oyma ve cilalamada geleneksel teknikleri tercih ettiğini ifade etti. “Oyduğumuz zaman ince oyuyoruz. Matkapla delen sazlar artık bu farkı ortaya koyuyor. Bizimkisi keser oymasıyla yapılır, teknenin inceliği ne kadar fazlaysa saz da o kadar güçlü ve berrak olur” diye konuştu. Ayrıca, sazların üzerine polyester vernik kullanmadığını, bunun yerine gomalak cilayı tercih ettiğini belirtti. Gomalak cilayı elle uygulamanın sazın gözeneklerini kapatmadığını ve sesin daha net çıkmasına olanak verdiğini vurguladı.

Babasından kalan hatıra olarak yaklaşık 70 yıllık oyma dut bağlamasını hâlâ gözlerinin önünde sakladığını anlatan Çekirge, “O saz bir yana; değeri ve hatırası başka bir dünya. Trilyon da verseniz o sazı veremem. Çünkü onun anısı başka” ifadelerini kullanarak duygularını paylaştı. Sadece saz yapımıyla kalmayıp müzik eğitimi de veren Çekirge, sahnelerde İbrahim Tatlıses ile de aynı atmosferi paylaşmanın sevincini yaşıyor.

Kaynaklar: AA, Haberler.com