Neyzen Salih Kılıç: Nesilden Nesile Aktarılan Gelenek ve Atölye Serüveni

Bursa’da yaşayan neyzen Salih Kılıç, 1800’lü yıllardan günümüze uzanan bir geleneği, Tarihi Irgandı Köprüsü’nde bulunan atölyesinde yaşatmaya çalışıyor. Ustasından devraldığı bu mirası hem ney üfleyip öğreterek hem de kamıştan ney yapımına kadar süreci kapsayacak biçimde sürdürüyor.

10 yaşında başlayan tasavvuf yolculuğunu, merhum hocası İbrahim Benlioğlu’nun rehberliğinde ilerleten Kılıç, Ilahiyat Fakültesi mezuniyetinin ardından Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği yaptı. Ancak öğretmenlikten istifa ederek Bursa Büyükşehir Belediyesi Konservatuarı’nda ney sanatçısı olarak kariyerine devam etti ve atölyesinde öğrenci ekseninde dersler vermeye başladı.

“Neyzenlik, yalnızca ney üflemek değildir; bu bir yaşam biçimidir,” diye anlatan Kılıç, sabır ve süreklilik gerektiren bu sanatı usta-çırak geleneği içinde gelecek kuşaklara taşımayı hedefliyor. Atölyesinde dersler vererek geçmişle bugünü bir araya getiren kültürel mirasa sahip çıkmayı amaçlıyor.

“Ney sazını kamıştan geleneksel yapısıyla değerlendirmek gerekir. Eskiden ney eğitimleri mevlevihane ve dergahlarda verilirdi; bu süreçte neyzen başı görevini üstlenen bir efendi önemli bir rol oynardı. Bugün bu gelenek tam olarak sürdürülmese de, geleneksel eğitim anlamında çok değerli bir miras olduğunu söylemek mümkün.

Kılıç, dedelik unvanının usta-çırak ilişkisiyle kazanıldığını belirterek şu hatırlatmaları yapıyor: “Geçmişten günümüze uzanan bu eğitim süreci, 1800’lü yıllarda Aziz Dede ile Halil Dikmen, ardından Nihat Sayın’a kadar gelen bir zinciri oluşturuyor. Bizler de bu geleneğin evlatları olarak devraldık ve sürdürmeye çalışıyoruz.”

Ana malzemesi kamış olan ney, sarı renkli ve sert lifli yapısıyla dikkat çekiyor. Kamışın sulak arazilerde yetişip temizlendikten sonra boğum aralıklarına göre ney akoru verişi sağlanıyor. Kılıç, kamış üretim sürecinin hem teknik hem de estetik yönünü özenle anlatıyor: “Kamış sazlıklardan toplanır, temizlenir ve ney yapımında uygun uzunluk ve form kazandırılır.”

Haber-Kamera: Barış YILMAZ / Hüseyin SEZGİN | Bursa, Kaynak: Demirören Haber Ajansı / Kültür-Sanat