Naht Sanatıyla Yaşayan Gelenek: Mustafa Eysen’in Ahşap Sanatındaki Titiz Yolculuğu

Bozyazı ilçesinde jandarma emeklisi Mustafa Eysen, yaklaşık 12 yıldır sürdürdüğü naht sanatıyla Türk-İslam el sanatlarının geleneksel mirasını yaşatıyor. Tekeli Mahallesi’ndeki hobi atölyesinde, ahşabı ince işçilikle işleyerek kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sunuyor.

Jandarma uzman çavuş olarak görev yaptığı dönemde başlayan naht sanatı, emekliliğiyle birlikte daha da derinleşti. Atölyesinde ahşabı adeta bir sanat eserine dönüştüren Eysen, geleneksel motifleri sabır ve titizlikle işliyor; her parça günler süren özenli çalışmalara konu oluyor. Ahşap yüzeyler önce defalarca zımparalanıyor, ardından desenler aktarılıyor ve kıl testeresiyle tamamen el işçiliğiyle şekillendiriliyor. Son adımda uygulanan vernik ise eserlere koruma ve estetik bir görünüm kazandırıyor.

Çalışmalarında şimşir, ceviz, kavak, huş ve gürgen gibi farklı ağaç türlerini kullanıyor; eserin niteliğine göre malzeme seçimini yapıyor. Naht sanatını genç nesillere tanıtmayı hedefleyen Eysen, bu zorlu el sanatını yaşatmanın önemini vurguluyor.

Meslek yaşamı boyunca da naht sanatına ilgi gösteren Eysen, boş zamanlarını atölyesinde geçirmeyi sürdürüyor ve ilgi alanını tutkuyla sürdürüyor. Naht’ın, motiflerin çeşitli tekniklerle ahşap üzerinde işlendiği bir sanat dalı olduğunu belirten Eysen, kıl testeresiyle el yapımı kesimlerin ve ince oyma işlemlerinin birleşiminden doğan özgün eserler üretiyor. Özellikle cami süslemeleri, saray tezyinatları ve geleneksel mimari yapıların süslerinde sıkça görülen bu sanat, zamanla değer kazanıyor.

Kullanıma göre değişen malzeme seçimleriyle eserlerindeki nitelik değişiyor; bazen dayanıklılık için sert ağaçlar, bazen işlenebilirlik için yumuşak yapılılar tercih ediliyor. Atölyede gürgen kontrplaklar titizlikle zımparalandıktan sonra desenler aktarılıyor ve kıl testeresiyle dikkatlice kesilerek şekillendiriliyor. Ardından verniklenerek tüm aşamalar tamamlanıyor.

Eysen, naht sanatının günümüzde yeterince bilinmediğini belirtirken, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarının yaşatılmasının halk için büyük önem taşıdığını vurguluyor. Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillerin bu değeri tanıması için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade ediyor.