Mevlana Müzesi’nde El Yazması Koruma ve UNESCO Dünya Belleği Projesi

Mevlana Müzesi, UNESCO tarafından Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin en eski el yazması nüshalarını barındıran eserler için özel koruma yöntemlerinin uygulandığı bir merkez olarak öne çıkıyor. Museviyede bulunan Mesnevi, Divan-ı Şems, Fihi Ma Fih, Mecalis-i Sebʻa ve Mektubat gibi ışık tutturan eserler, Türkiye’nin nadir el yazması koleksiyonları arasında yer alıyor ve tasavvuf mirasının yazılı hafızasını oluşturuyor.

UNESCO Dünya Belleği Listesi’ndeki değerli eserlerin zarar görmemesi adına müzede özel koruma alanları tasarlanmıştır. Yazmaların bulunduğu bölgelerde ısı ve nem dengesi sürekli izlenir; iklimlendirme sistemleriyle ortam koşulları sabit tutulur. Kağıt, mürekkep ve cilt yapısının bozulmaması için uluslararası standartlara uygun koruma teknikleri uygulanır. Yangın riskine karşı ise sulu sistemler yerine gazlı söndürme çözümleri tercih edilmektedir.

Mevlana Müzesi Müdürü Naci Bakırcı, eserlerin yalnızca yazma olarak değil, insanlığın ortak hafızasının önemli parçaları olduğunu vurgulayarak şu açıklamayı yaptı: “Elimizdeki bu Mesnevi’nin yaklaşık 748 yıllık olduğunu ve diğer eserlerin daha yakın dönemlere tarihlendirildiğini biliyoruz. Yüzyıllardır süregelen koruma süreçlerinin; kapalı depolama ve teşhir alanlarında büyük bir hassasiyetle yürütülmesi gerekiyor.”

UNESCO’nun dünya müzelerindeki ve kütüphanelerdeki el yazması eserleri için oluşturduğu bir komisyon aracılığıyla en erken tarihli nüshalar karşılaştırılmış ve Mevlana’nın beş eseri için en eski nüshaların müzede bulunduğu belirlenmiştir. Yetkililer, bu ortak mirasın korunmasına yönelik çabaların 14 ülkenin katılımıyla UNESCO’ya iletildiğini ifade ettiler.

Bakırcı, eserlerin en eski nüshalar olması, Konya’da yazdırılması ve üzerinde mücellit (ciltleyen) isimlerinin bulunması gibi özelliklerin Selçuklu dönemi cilt tezhip ve Konya tezhip ekolü açısından da son derece değerli olduğunu belirtti. Tüm bu organik eserlerin korunması için özel şartlar uygulandığını dile getirirken, ısı ve nemi izleyen cihazlarla dengelerin sürdürüldüğünü kaydetti. Ayrıca her eser için asitsiz kağıttan koruma kapları yaptırıldığını sözlerine ekledi. “Bize emanet edilen bu eserleri en iyi şekilde, gönül rahatlığıyla Mevlana Müzesi’nin depolarında ve teşhir alanlarında muhafaza ediyoruz.”

Kaynaklar: AA / Serhat Çetinkaya, Haberler.com