Kabak Kemane Usta Emre Gündüz: Müzik Mirasını Atölyesinde Yaşatan Zanaatkar

Eskişehir’de yaşayan 41 yaşındaki kabak kemane ustası Emre Gündüz, bağlamadan gelen mirası kabak kemane yapımına odaklanarak koruyor. Amcasının hediyesi olan bağlamayla başlayan müzik serüveni, kısa sürede onun için adeta yaşam biçimi haline geldi. 16 yaşında bağlama dersleri almaya başlayan Gündüz, gençlik yıllarında sahne ve eğitim çalışmalarıyla kendini geliştirdi.

Askerlik dönüşü 2008 yılında Eskişehir’de bir müzik atölyesinde çalışmaya başlayan Gündüz, ustası Galip Güvençoğlu’ndan kabak kemane yapımının inceliklerini öğrenmeye başladı. Aynı dönemde Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Korosu’nda 7 yıl bağlama icracısı olarak görev aldı. Şu anda ise atölyesinde kabak kemane üretimine odaklanmış durumda; her enstrümanı kendi içinde değerli kılan tüm aşamalara büyük özen gösteriyor. Malzeme seçiminden son işlemlere kadar geçen süreç yaklaşık bir hafta sürüyor.

Yılda yaklaşık 50 ila 100 kabak kemane üreten Gündüz’ün enstrümanları, esas olarak İzmir, Ankara, İstanbul, Gaziantep, Kırşehir, Şanlıurfa ve Bursa’daki müzisyenler, öğrenciler ve müzik eğitim kurumlarına ulaşıyor. Her birinin tonu kendine özgü olan bu enstrümanlarda su kabağı, doğal deri ve çeşitli ağaç türleri kullanılıyor.

Gündüz, Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanını taşıyan bir kişi olarak son yıllarda kabak kemanenin daha geniş bir tanınırlık kazandığını belirtiyor. Güzel sanatlar liseleri ve üniversitelerde bu enstrümana olan ilginin arttığını söyleyen usta, yetişen gençler ve akademisyenlerin enstrümanın geleceğine yönelik umutlarını paylaşıyor. Özellikle derinin ve otantik tınısın özgünlüğüne vurgu yapan Gündüz, enstrümanın sesinin şekillenmesinde damarıyla işlenen malzemenin kritik rol oynadığını ifade ediyor: “Ağacın damar yönünden bıçakla işlenmesi ve doğru eşik seçimi, istenen ses ve verimi elde etmek için olmazsa olmazdır.”

Kabak kemanenin Yörük kültürüne ve Ege-Akdeniz göçebe yaşamına ait bir çalgı olduğundan bahseden Gündüz, son dönemde Gaziantep, Şanlıurfa ve Diyarbakır’da da ilgi gördüğünü aktarıyor. Ankara’da 8 yaşındaki bir öğrenci için özel boyutlarda kemane üretimi yaptığını, 2025’te Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kendisine verilecek olan “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ünvanının ardından birikimini kültürel mirasın yaşatılmasına yönlendireceğini belirtiyor.

Çocuklara enstrümanı tanıttığı Dumlupınar İlkokulu’ndaki etkinlikler, bağlama ve gitar bilgisinin ötesinde bu öz çalgıyı da keşfetmeye yönlendirdi. Gündüz, çocuklardan ve ailelerden olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade ederek zanaatın geleceğe aktarılmasının sabır, disiplin ve izlenimle mümkün olduğuna dikkat çekiyor. Atölyesinin kapılarını sanata meraklı gençlere ve çıraklara açık tuttuğunu sözlerine ekliyor.