İsmail Safa’nın Sivas’taki Mezarı ve Peyami Safa’ya Bağlantısı

Türk edebiyatının önemli isimlerinden Peyami Safa’nın babası İsmail Safa’nın mezarı Sivas’ta yer alıyor. Ali Ağa Camii haziresine getirilen mezar, nesiller boyunca pek çok kişi tarafından bilinmiyordu. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Halkbilimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süheyla Yüksel, İsmail Safa’nın hayatının son dönemini Sivas’ta geçirdiğini ve hastalığı ilerledikçe burada yaşamını yitirdiğini belirtti.

Safaların, Türk edebiyatında önemli bir etkiye sahip olan bir dönemde yaşadıklarını ifade eden Yüksel, Peyami Safa’nın yalnızca romana odaklanmadığını; köşe yazılarında da dönemin siyasi gündemini ve fikri tartışmaları ortaya koyduğunu söyledi. İsmail Safa’nın 1900 yılında Dahiliye Nezareti tarafından Sivas’a posta katibi olarak tayin edildiğini ve bu görevin ona sürgün niteliği kazandırdığını aktaran Yüksel, 24 Mart 1901’de Sivas’ta vefat ettiğini kaydetti.

İlk olarak Garipler Mezarlığı’na defnedilen naaşın daha sonra Kongre Binası yanındaki İzzet Paşa Camii hazinesine ve sonunda Ali Ağa Camii haziresine nakledildiğini belirten Yüksel, İsmail Safa’nın mezar taşıyla ilgili ayrıntılara da değindi.

“Peyami Safa, Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biri olarak bilinse de onun yönleri sadece romanlarıyla sınırlı değildir.” dedi. İsmail Safa’nın mezarının Sivas’ta bulunması, o döneme tanıklık eden gösteriler ve baskı döneminin zorluklarıyla ilişkilendiriliyor. İsmail Safa’nın sürgün edilmesi ve cenazesinin burada defnedilmesiyle ilgili anlatımlar, dönemin sosyal ve siyasi atmosferini yansıtıyor.

Kayıtlara göre, Safa ailesinin Sivas’a gelişinden itibaren yaşanan maddi ve duygusal sıkıntılar, onun hayatını ve mirasını derinden etkiledi. İsmail Safa’nın Sivas’a gelmeden önce bir kızı ile bir kızını kaybettiği, bölgede postanede görev yaptığı biliniyor. Mezarlıklar açılırken yaşanan süreçler ve taşıyıcılar, bu ailenin kısa sürede karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor.

Mezar taşı kırılması ve sonradan yapılan araştırmalarla, İsmail Safa’nın kimliğinin doğrulanması için çaba harcandı. Bugün Ali Ağa Camii haziresinde bulunan mezarın, ailesi ve çevre halkı tarafından hatırlanması amaçlanıyor. Peyami Safa’ya ulaşan bir mektup üzerinden teyit edildiği gibi, babasının mezarı hakkında bilgi paylaşılmış ve bu olay ailesel bağları güçlendirmiştir.

İsmail Safa’nın anılması, onun mirasının sadece Sivas’a özgü bir sürgün hikayesi olmadığını, aynı zamanda edebiyat ve toplum adına bir hatıra olarak da görüldüğünü gösteriyor. Bu süreç, her iki kuşak için de hatırada yer almaya devam edecek.