İnkaya Mağarası’nda 86 Bin Yıla Uzanan İzler ve 2026 Sezonu Başlangıcı

Çanakkale’nin Çan ilçesi sınırlarında bulunan Bahadırlı köyündeki İnkaya Mağarası’nda 2017 yılından beri yürütülen kazı çalışmaları, bu yıl da devam ediyor. Daha önce tarihlendirme sonuçlarıyla 86 bin yıllık insan kullanımının bulunduğu bölge, 2026 kazı sezonunun da başladığını gösterdi.

Geçtiğimiz 9 yıl boyunca yürütülen arkeolojik kazılar, çakmaktaşı ve bazalttan elde edilen yongalar, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, çentikli ve dişlemeli aletler, çekirdek ve vurgaç gibi çeşitli yontma taş buluntularını gün yüzüne çıkardı ve toplamda yaklaşık 35 bin yontma taşı kaydedildi. Mağara, Paleolitik Çağ insanlarının uzun süreli ve yoğun kullanımını destekleyen bir ortam olarak öne çıkıyor.

2026 yılı kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ve destekleriyle yürütülüyor. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığındaki 25 kişilik ekip, Geleceğe Miras Projesi kapsamında çalışmalara yeniden yön veriyor.

İnkaya Mağarası, 2016’da yüzey araştırmasıyla gün yüzüne çıkan buluntuların ardından 2017’de Çanakkale Müze Müdürlüğü başkanlığında kazı çalışmalarına dönüştürüldü. 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı programına dahil edilmesiyle süreç hız kazanırken, bu yıl çalışmalar 10’uncu sezona ulaştı.

Mağara, yaklaşık 26.5 milyon yıl öncesine kadar uzanan volkanik geçmişiyle, çevredeki kayalıkların çakmaktaşı ham madde kaynaklarıyla ve bölgedeki sıcak su kaynaklarının etkileyici desteğiyle Paleolitik Çağ insanları için kritik bir mekân oluşturdu. Şimdiye dek yapılan tarihlendirme çalışmalarında 86 bin yıl önceye kadar uzanan bir insan yaşamına dair izler saptandı.

İnkaya Mağarası kazılarında elde edilen buluntular, 9 yıllık süreçte stillendirilen kâşif çalışmalarıyla 35 bine yakın yontma taşı ve farklı araç türünü kapsıyor. Bu buluntular, gelecek kazıların iskelet kalıntılarına odaklanmasına olanak tanıyacak nitelikte, insan davranışları, yaşam tarzları ve mağaraların alan kullanımları hakkında önemli bilgiler sunma potansiyeline sahip.

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın mali destekleri ile birlikte Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale Valiliği ve Truva Bakır Maden İşletmeleri A.Ş. gibi kurumların katkılarıyla sürdürülüyor.