İncesu’da Tef Sesleriyle Geleneksel Davet: Ünleme Geleneğinin Yaşayan Mirası

Geleneksel davet yöntemlerinin artık nadir bulunduğu bir dönemde, İncesu köyünde kadınlar teflerle sokaklarda dolaşarak düğün ve etkinlikleri köy halkına hatırlatıyor. Yaklaşık üç yüzyılı aşkın bir süredir süren bu uygulama, kadınların elindeki teflerle cadde ve sokakları adımlarken ritmik ezgileri eşliğinde duyuruyu gerçekleştiriyor. Tefçi teyzeler olarak anılan bu grup, evlerin önünden geçerken misafirleri etkinliklere katılmaya davet ediyor ve tefin sesleriyle köyün gündemine hareket katıyor.

Ünleme’nin kökeni eskiye dayanıyor ve bugün de aynı canlılıkla sürüyor. Köyde düğün veya diğer organizasyonlar için kadınlar toplu halde teflerini yanlarına alarak sokaklarda dolaşıyor; deriyle kaplanmış ve çevresinde küçük metal ziller bulunan teflerle geleneksel ezgiler duyulurken, vatandaşlar yürekten davete katılıyor. Tefin sesi, köylüleri bir araya getirirken aynı zamanda “Buyurun gelin” ifadesiyle samimi bir davetiye niteliği taşıyor.

75 yaşındaki Aslı Acar, çocukluğundan beri tef çaldığını ve bu geleneğin köy yaşamının ayrılmaz bir parçası olduğunu anlatıyor. İnsanların özel günlerinde bir araya gelmesi ve birlikte vakit geçirmesi, tef çalma geleneğini de toplumsal bir birliktelik haline getiriyor. Acar’a göre misafirperverlik, köy yaşamının temel dinamiklerinden birini oluşturuyor ve dini etkinliklerden oyunlara kadar çeşitli etkinliklerle bu bir aradalık pekiştiriliyor.

“Atalarımızın geleneğini yaşatmak istiyoruz” diyen Asiye Demiröz ise ünleme geleneğinin köyün kuruluşundan bu yana sürdüğünü belirtiyor. Ailesinde de bu mirasın aktarıldığını söyleyen Demiröz, annesinin de yıllardır tefte çalarak köy halkını davet ettiğini ifade ediyor. Kendileri de bu değeri nesiller boyu aktarmak adına çalışıyor; düğün ve eğlencelerde köy halkını geleneksel yöntemlerle davet etmeyi sürdürüyorlar. Tef çalma ekibinin sohbet ve paylaşımlarla da zenginleştiğini kaydediyorlar.

“Gelenek kaybolmuyor, çünkü insanlar bunu paylaşmaya devam ediyor” diyen Demiröz, yaklaşık üç asırdır süren geleneğin günümüze kadar ayakta kalmasının kendileri için büyük anlam taşıdığını ifade ediyor. Tef sesinin eşlik ettiği bu davetlerin köyün geçmişi ile bugünü birbirine bağlayan kültürel bir köprü kurduğunu ve gelecek yıllarda da yaşatılması gerektiğini vurguluyor.

TEF SESİ BARIŞI DA GETİRİYOR İncesu Köyü Muhtarı Şevket Akdağ ise ünleme geleneğinin yalnızca bir davet yöntemi olmadığını, toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğini dile getiriyor. İnsanlar arasındaki küskünlüklerin bu ziyaretlerle son bulabildiğini anlatan Akdağ, köydeki birlik ve beraberliğin pekişmesiyle düğün ve etkinliklere katılımın da arttığını söylüyor. Böylece davetlerin, toplumsal ilişkileri onaran bir buluşmaya dönüştüğü ifade ediliyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA) • Ensonhaber