Gevher Nesibe Şifahanesi: Anadolu’nun İlk Tıp Fakültesi ve Şifahane Mirası

Anadolu’nun en eski tıp eğitim merkezi olarak kabul edilen Gevher Nesibe Şifahanesi, yüzlerce yıl süren etkisiyle tıp tarihine yön veren bir miras olarak duruyor. 1206 yılında Selçuklu Hükümdarı I. Gıyaseddin Keyhüsrev’in kardeşi Gevher Nesibe Sultan’ın vasiyetiyle inşa edilen bu yapı, günümüzde Selçuklu Uygarlığı Müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

Tıp eğitiminin yanı sıra burada öğrencilerin uygulamalı tedavi pratiği yapabildiği bir alan bulunur. Ayrıca akıl hastalarının tedavisine hizmet eden bimarhane bölümü, ilaç yapımının gerçekleştirildiği eczane kısmı ve hastaların düzenli yıkanabildiği hamam da bu kompleksi oluşturan önemli birimlerdir. Ziyaretçiler, geçmişin sağlık ve eğitim anlayışını adeta bir yolculukla deneyimlemektedirler.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Şükrü Dursun, iki ana binadan oluşan yapının Çifte Medrese ve Gevher Nesibe Darüşşifası adlarıyla da bilindiğini ve Anadolu’nun en erken dönem tıp fakültesi olduğunun altını çizdi. Dursun, bu yapıların tıp fakültelerindeki eğitim sürecinin doğrudan hastane ile birleştiğini ve öğrencilerin tedaviye de aktif olarak katıldığını söyledi.

Hem cerrahi gerektiren vakalara hem de diğer medrese eğitimine olanak tanıyan yapı, bir dehlizle birbirine bağlanan farklı bölümlerden oluşur. Bimarhane ise burada akıl hastalarının tedavi edildiği merkezi oluşturur. O dönemde Selçuklular’ın, akıl hastalıklarının tedavi edilebilir olduğuna dair farkındalığı ve su ile müzik aracılığıyla şifa bulabilecekleri inancı, bu tesisin özel bir bölüm olarak tasarlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle Gevher Nesibe Şifahanesi, o dönemin sağlık ve eğitim anlayışını bütünsel olarak sergiler.

Gevher Nesibe Şifahanesi’nin eğitim yönüne vurgu yapan Dursun, bu merkezde yalnızca tedaviye odaklanmanın ötesinde, hekimlerin yetiştirilmesinin de hedeflendiğini belirtti. Bu yapı, Selçuklu topraklarındaki diğer şifahaneler için de örnek teşkil eden ve dönemin tıp eğitimine yön veren önemli bir merkez olarak değerlendirilmektedir.