Gece Kuşları ve Kalp Sağlığı: Biyolojik Saat ile Günlük Ritim Arasındaki Çatışmanın Etkileri
Gece kuşları ve biyolojik saat çatışması, kalp sağlığını nasıl etkiler? Günlük ritminizle uyumlu yaşamın ipuçları.
İngiltere’de Brigham ve Kadın Hastalıkları Hastanesi ile Harvard Tıp Fakültesi’nin ortak çalışması, biyolojik saat ile günlük yaşam temposı arasındaki çatışmanın kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkisini gözler önüne serdi. Ekip lideri Sina Kianersi, bunun bir kader olmadığını; vücudun iç saatinin iş programlarıyla çarpıştığında sağlıklı alışkanlıkları sürdürmenin güçleştiğini belirtti.
Circadian ritmin önemi İnsan vücudunun ana biyolojik saati olan circadian ritim, yalnızca uyku düzenini değil aynı zamanda kalp atış hızını, tansiyonu, stres hormonlarını ve metabolizmayı da düzenliyor. Araştırmacılar, her bireyin ritminin farklı olduğunu fakat gece daha aktif olanların, sabah erken kalkmayı tercih edenlere göre daha yüksek risk altında olabileceğini vurguluyor. Northwestern Üniversitesi’nden Kristen Knutson, gece yaşamının sabah akşam hayata dair seçimleri nasıl etkilediğine dikkat çekiyor; bu durum sadece uykusuzluğa yol açmıyor, sabah erken saatlerdeki yüksek kalorili kahvaltıyı tolere edememe gibi metabolik sorunları da tetikleyebiliyor.
14 yıllık takipte belirgin bir artış İngiltere’nin UK Biobank veri tabanında 300 binden fazla yetişkinin 14 yıl süren izleminde, kendini gece kuşu olarak tanımlayanların kalp krizi veya inme riskinin toplumun genelinden %16 daha yüksek olduğu bulundu. Kadınlarda bu etkinin daha belirgin olduğu ve Amerikan Kalp Derneği’nin sekiz temel sağlık kriterini karşılamada daha zorlanıldığı görüldü. Araştırmanın temelinde yatan davranışsal etkenler arasında sigara kullanımı, yetersiz uyku ve sağlıksız beslenme yer alıyor.